Dorastanie w rodzinie dysfunkcyjnej (DDD)
Dorastanie wśród chaosu, przemocy, chłodu lub odwróconych ról zostawia ślad w dorosłości. Jak go rozpoznać i jak budować relacje po nowemu.
Dorastanie w rodzinie dysfunkcyjnej (DDD): co warto wiedzieć
Rodzina dysfunkcyjna to taka, w której przez dłuższy czas nie są zaspokajane podstawowe potrzeby dziecka: bezpieczeństwa, przewidywalności, uwagi i czułości. Przyczyną może być przemoc, uzależnienie, choroba psychiczna rodzica, ciągłe konflikty, chłód emocjonalny albo sytuacja, w której dziecko musi opiekować się dorosłymi, co nazywa się parentyfikacją. Określenie DDD, czyli dorosłe dziecko z rodziny dysfunkcyjnej, nie jest diagnozą, tylko sposobem nazwania wspólnych doświadczeń.
Badania nad niekorzystnymi doświadczeniami dzieciństwa, w skrócie ACE, pokazują, że im więcej takich doświadczeń, tym większe ryzyko późniejszych trudności ze zdrowiem psychicznym i fizycznym. To zależność statystyczna, a nie wyrok. Bardzo duże znaczenie mają wspierające relacje, zarówno w dzieciństwie, jak i te budowane w dorosłości. Zrozumienie własnej historii nie wymaga też obwiniania rodziców, którzy często sami nieśli trudne doświadczenia.
Jak może się przejawiać
- Odruchowo bierzesz odpowiedzialność za nastroje i problemy innych.
- Trudno Ci odpocząć, bo spokój wydaje się podejrzany albo nudny.
- Masz kłopot z mówieniem o swoich potrzebach i z odmawianiem.
- Silnie reagujesz na krytykę, podniesiony głos albo czyjeś rozczarowanie.
- Po wizytach u rodziny długo dochodzisz do siebie.
- W bliskich relacjach powtarzają się podobne, bolesne scenariusze.
Jak pomagamy
W psychoterapii indywidualnej możesz przyjrzeć się temu, jak dawne doświadczenia wpływają na Twoje obecne relacje, emocje i wybory. Często pomocne są podejścia, które łączą pracę z przeszłością z budowaniem nowych sposobów reagowania, na przykład terapia schematów lub psychoterapia psychodynamiczna. Tempo i zakres pracy ustalasz razem z terapeutą, a pierwszym krokiem może być konsultacja psychologiczna.
Jeśli chcesz poprawić relacje z rodziną, na przykład z dorosłym rodzeństwem lub rodzicami, możliwa jest też terapia rodzinna, o ile wszyscy jej uczestnicy czują się bezpiecznie. Gdy dawne doświadczenia przypominają ciężką traumę, a na co dzień pojawiają się silne objawy, takie jak koszmary czy stany odcięcia, specjalista może zaproponować pracę skoncentrowaną na traumie.
Sprawdź się
Bezpłatne testy przesiewowe online. Wynik nie jest diagnozą, ale może pomóc w rozmowie ze specjalistą.
Test ACE - negatywne doświadczenia z dzieciństwa
Oceń wpływ trudnych doświadczeń z dzieciństwa na zdrowie i dobrostan w dorosłości.
ok. 4 min
Test SES (Skala Samooceny Rosenberga) - darmowy test online
Zbadaj swoją samoocenę za pomocą jednej z najpopularniejszych skal psychologicznych na świecie.
ok. 3 min
Nurty, które mogą pomóc
Sposób pracy specjalista dobiera do osoby i jej sytuacji.
Terapia schematu
Metoda pracy z głęboko utrwalonymi wzorcami z dzieciństwa, które wracają w relacjach, emocjach i sposobie myślenia o sobie.
Psychoterapia psychodynamiczna
Terapia, która pomaga zrozumieć, jak wcześniejsze doświadczenia i nieuświadomione wzorce w relacjach wpływają na to, co przeżywasz dziś.
Psychoterapia systemowa
Podejście, które widzi trudności w kontekście relacji w rodzinie lub związku i szuka zmiany w tym, jak bliskie osoby na siebie wpływają.
Usługi
- Psychoterapia indywidualnaPsychoterapia indywidualna w Gdańsku - regularne spotkania terapeutyczne nastawione na głębszą pracę nad emocjami i wzorcami myślenia.
- Terapia schematówTerapia schematów w Gdańsku - praca nad głębokimi wzorcami emocjonalnymi i przekonaniami ukształtowanymi w dzieciństwie. Sesje 50 min.
- Terapia rodzinnaTerapia rodzinna w Gdańsku - wspólna praca nad komunikacją, rolami i relacjami w rodzinie. Sesje z udziałem członków rodziny, 80 min.
- Konsultacja psychologicznaPierwsze spotkanie z psychologiem, podczas którego omówimy Twoje potrzeby i zaplanujemy dalsze kroki.
Najczęstsze pytania
Czy terapia oznacza obwinianie rodziców?
Nie. Celem jest zrozumienie, jak dawne doświadczenia działają dziś i co możesz zmienić, a nie szukanie winnych. W terapii pojawia się często zarówno żal, jak i zrozumienie dla rodziców, a decyzja o tym, jak układać z nimi relacje, należy do Ciebie.
Czym DDD różni się od DDA?
DDA odnosi się do dorastania w rodzinie z uzależnieniem od alkoholu, a DDD szerzej do rodzin, w których źródłem trudności była na przykład przemoc, choroba psychiczna czy chłód emocjonalny. Żadne z tych określeń nie jest diagnozą. Mechanizmy i skutki bywają podobne, dlatego praca terapeutyczna również wygląda podobnie.
Powiązane obszary
Ten opis ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji ze specjalistą.
