Nurt terapeutyczny · SE
Somatic Experiencing
Podejście do pracy z traumą i przewlekłym stresem, w którym uwaga skupia się na odczuciach z ciała, a z trudnymi przeżyciami pracuje się małymi krokami.
Na czym polega
Somatic Experiencing (SE) to podejście do pracy z traumą, które od lat 70. rozwija amerykański terapeuta i badacz Peter Levine. Zwrócił on uwagę, że dzikie zwierzęta, choć często znajdują się w zagrożeniu, po jego ustąpieniu zwykle szybko wracają do zwykłego funkcjonowania. Postawił hipotezę, że u ludzi trauma wiąże się z reakcjami obronnymi, takimi jak walka, ucieczka czy zamarcie, które w chwili zagrożenia nie mogły zostać dokończone. Układ nerwowy pozostaje wtedy w stanie gotowości, nawet gdy niebezpieczeństwo dawno minęło.
Dlatego w SE mniej mówi się o samym zdarzeniu, a więcej uwagi poświęca temu, co dzieje się w ciele tu i teraz: napięciu, oddechowi, drżeniu, uczuciu ciepła albo odrętwienia. Dwie ważne zasady to dawkowanie, nazywane titracją, czyli praca z trudnym materiałem w małych porcjach, oraz pendulacja, czyli przechodzenie między pobudzeniem a tym, co daje oparcie i spokój. SE jest jednym z kilku podejść określanych jako terapia somatyczna, czyli praca z trudnymi przeżyciami z udziałem ciała.
Jak wyglądają sesje
Sesja przypomina rozmowę, w której co jakiś czas zatrzymujecie się, żeby sprawdzić, co czujesz w ciele. Najpierw szukacie zasobów, czyli odczuć, wspomnień lub obrazów, przy których jest Ci spokojniej. Dopiero potem, małymi krokami, zbliżacie się do tego, co trudne, i wracacie do zasobów, zanim pobudzenie stanie się zbyt silne. Tempo jest zwykle powolne, bo chodzi o to, żeby nie przeciążać układu nerwowego.
Terapeuta może proponować drobne ruchy, zmianę postawy albo zwrócenie uwagi na oddech czy kontakt stóp z podłogą. Część praktyków SE stosuje także dotyk, ale tylko po wcześniejszym omówieniu i za Twoją wyraźną zgodą; możesz się na niego nie zgodzić, a terapia może toczyć się dalej bez niego. Nie musisz opowiadać całej historii zdarzenia, żeby pracować z jego skutkami.
W czym się sprawdza
- Skutki pojedynczych zdarzeń traumatycznych, np. wypadku, upadku lub zabiegu medycznego
- Objawy stresu pourazowego, takie jak nadmierna czujność i silne reakcje przestrachu
- Przewlekły stres i trudność z rozluźnieniem się
- Poczucie odcięcia od ciała, odrętwienia lub „zamrożenia”
- Dolegliwości z ciała nasilające się pod wpływem napięcia, jako uzupełnienie leczenia
Co mówią badania
Badania nad Somatic Experiencing są obiecujące, ale wciąż wstępne. Istnieją pojedyncze badania kontrolowane, także z losowym przydziałem do grup, w których po terapii zmniejszały się objawy stresu pourazowego, a przegląd dostępnych badań ocenia te wyniki jako zachęcające. Badań jest jednak niewiele, zwykle obejmują nieliczne grupy i trudno je ze sobą porównywać. Ostrożności wymagają też niektóre wyjaśnienia neurobiologiczne, na które powołuje się SE, np. teoria poliwagalna, bo pozostają przedmiotem sporu naukowego. Przy PTSD warto więc omówić ze specjalistą, czy SE ma być główną metodą, czy uzupełnieniem lepiej przebadanych form terapii traumy.
Obszary pomocy
Usługi
W tym nurcie możesz pracować w ramach usług poniżej. Szczegóły, ceny i zapisy znajdziesz na stronie usługi.
Najczęstsze pytania
Czy w Somatic Experiencing terapeuta dotyka ciała?
Nie musi. Większość pracy opiera się na rozmowie i kierowaniu uwagi na odczucia z ciała. Część terapeutów przeszkolonych w SE używa dotyku, ale zawsze po omówieniu go z Tobą i tylko za Twoją zgodą, którą możesz w każdej chwili wycofać.
Czym SE różni się od innych terapii somatycznych?
Terapia somatyczna to szeroka nazwa podejść, które w pracy z emocjami i traumą uwzględniają ciało. SE jest jednym z nich, z własnymi zasadami, takimi jak dawkowanie trudnych przeżyć i szukanie zasobów. Inne znane podejścia to m.in. psychoterapia sensomotoryczna i analiza bioenergetyczna, które pracują w inny sposób.
Czy trzeba opowiadać o tym, co się wydarzyło?
Nie w szczegółach. Terapeuta potrzebuje ogólnego obrazu, ale sama praca skupia się na tym, co czujesz w ciele teraz, a nie na odtwarzaniu zdarzenia krok po kroku. Zakres rozmowy o przeszłości ustalacie wspólnie.
Specjaliści pracujący w nurcie: Somatic Experiencing
Zadzwoń do recepcji, a dobierzemy specjalistę do Twojej sytuacji.
Na podstawie zakresów pracy, które specjaliści sami zaznaczyli w ankiecie zespołu.