Zaburzenia odżywiania
Gdy jedzenie, waga i wygląd zaczynają rządzić myślami. Rodzaje zaburzeń odżywiania, sygnały ostrzegawcze i formy pomocy psychologicznej i dietetycznej.
Zaburzenia odżywiania: co warto wiedzieć
Zaburzenia odżywiania to poważne problemy zdrowotne, w których jedzenie staje się sposobem radzenia sobie z emocjami, potrzebą kontroli lub poczuciem własnej wartości. Należą do nich między innymi anoreksja, bulimia, zaburzenie z napadami objadania się oraz postaci, które nie mieszczą się w żadnej z tych kategorii, ale nie są przez to mniej poważne.
Zaburzenia odżywiania dotyczą osób w każdym wieku, różnej płci i z różną masą ciała. Nie zawsze widać je po sylwetce, dlatego ważniejsze od liczby na wadze jest to, ile miejsca jedzenie i ciało zajmują w myślach i jak wpływają na zdrowie.
Jak może się przejawiać
- Myśli o jedzeniu, kaloriach lub wadze zajmują dużą część dnia.
- Pomijasz posiłki, stosujesz coraz bardziej restrykcyjne diety albo masz listę „zakazanych” produktów.
- Zdarzają się epizody jedzenia dużych ilości w krótkim czasie z poczuciem utraty kontroli.
- Po jedzeniu pojawia się poczucie winy i potrzeba „odpracowania” go wymiotami, głodówką lub intensywnym wysiłkiem.
- Samopoczucie i ocena siebie zależą głównie od wagi i wyglądu.
- Wspólne posiłki stają się źródłem napięcia, więc coraz częściej ich unikasz.
Jak pomagamy
W naszym centrum pomoc może łączyć kilka form wsparcia. Konsultacja psychodietetyczna pomaga przyjrzeć się relacji z jedzeniem i zmieniać nawyki bez kolejnej restrykcyjnej diety, konsultacja dietetyczna pozwala zaplanować odżywianie dopasowane do stanu zdrowia, a psychoterapia, na przykład poznawczo-behawioralna, zajmuje się myślami i emocjami, które podtrzymują objawy. Nastolatki mogą skorzystać ze wsparcia dla młodzieży, a rodzice z konsultacji rodzicielskich.
Konsultacja psychodietetyczna nie zastępuje leczenia medycznego. Przy szybkim spadku masy ciała, wymiotach, stosowaniu środków przeczyszczających lub bardzo niskiej wadze potrzebna jest kontrola lekarska, w tym badania krwi, a czasem leczenie w szpitalu lub specjalistycznym ośrodku. Przy współwystępującej depresji, lęku lub myślach samobójczych do zespołu leczącego warto włączyć lekarza psychiatrę.
Kiedy szukać pomocy od razu
Omdlenia, zaburzenia rytmu serca, skrajne wyczerpanie albo myśli samobójcze to sygnały, przy których trzeba od razu szukać pomocy lekarskiej, a nie czekać na konsultację.
Sprawdź się
Bezpłatne testy przesiewowe online. Wynik nie jest diagnozą, ale może pomóc w rozmowie ze specjalistą.
Test SES (Skala Samooceny Rosenberga) - darmowy test online
Zbadaj swoją samoocenę za pomocą jednej z najpopularniejszych skal psychologicznych na świecie.
ok. 3 min
Nurty, które mogą pomóc
Sposób pracy specjalista dobiera do osoby i jej sytuacji.
Terapia poznawczo-behawioralna
Ustrukturyzowana praca nad tym, jak myśli, emocje i zachowania wpływają na siebie nawzajem. Jeden z najlepiej zbadanych nurtów psychoterapii.
Psychoterapia systemowa
Podejście, które widzi trudności w kontekście relacji w rodzinie lub związku i szuka zmiany w tym, jak bliskie osoby na siebie wpływają.
Terapia dialektyczno-behawioralna
Terapia dla osób, które bardzo intensywnie przeżywają emocje. Łączy akceptację z nauką umiejętności regulacji emocji i radzenia sobie w kryzysie.
Usługi
- Konsultacja psychodietetycznaKonsultacja psychodietetyczna w Gdańsku - połączenie wiedzy psychologicznej i dietetycznej. Praca nad emocjonalnym jedzeniem i nawykami.
- Konsultacja dietetycznaKonsultacja dietetyczna w Gdańsku - indywidualne spotkanie z dietetykiem klinicznym. Analiza nawyków żywieniowych i plan działania, 50 min.
- Psychoterapia w nurcie poznawczo-behawioralnym (CBT)Psychoterapia w nurcie poznawczo-behawioralnym (CBT) w Gdańsku - skuteczna metoda pracy nad myślami, emocjami i zachowaniami. Sesje 50 min.
- Wsparcie dla młodzieżyProfesjonalne wsparcie psychologiczne dla nastolatków w Gdańsku - problemy szkolne, emocjonalne, relacyjne i rozwojowe. Sesje 50 min.
Najczęstsze pytania
Czy można mieć zaburzenie odżywiania przy prawidłowej wadze?
Tak. Bulimia, napady objadania się i część postaci anoreksji przebiegają przy prawidłowej lub wyższej masie ciała. O rozpoznaniu decydują zachowania, myśli i wpływ na zdrowie, a nie sama waga.
Od kogo zacząć: psycholog, dietetyk czy lekarz?
Jeśli występują objawy fizyczne, szybki spadek wagi albo wymioty, zacznij od lekarza, który oceni stan zdrowia. W pozostałych sytuacjach dobrym pierwszym krokiem jest konsultacja psychologiczna lub psychodietetyczna, która pomoże zaplanować dalszą pomoc. Wytyczne zalecają, by w leczeniu zaburzeń odżywiania współpracowało kilku specjalistów.
Jak rozmawiać z bliską osobą, u której podejrzewasz zaburzenie odżywiania?
Wybierz spokojny moment i mów o swoich obserwacjach i trosce, a nie o wyglądzie czy wadze. Unikaj komentarzy na temat jedzenia przy stole i nie zmuszaj do jedzenia. Zaproponuj wspólne poszukanie pomocy i zadbaj też o wsparcie dla siebie.
Powiązane obszary
Ten opis ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji ze specjalistą.
