Wypalenie zawodowe

Wypalenie zawodowe to stan, w którym przewlekły stres w pracy przestaje być chwilowym zmęczeniem i zaczyna zabierać siły, zaangażowanie i poczucie sensu tego, co robisz. Światowa Organizacja Zdrowia w klasyfikacji ICD-11 opisuje je jako zjawisko zawodowe, a nie chorobę, i wskazuje trzy wymiary: wyczerpanie energii, rosnący dystans psychiczny lub cynizm wobec pracy oraz spadek poczucia skuteczności.

Wypalenie nie świadczy o słabości ani o tym, że nie nadajesz się do swojej pracy. Badania Christiny Maslach i Michaela Leitera wiążą je przede wszystkim z warunkami pracy: nadmiernym obciążeniem, małym wpływem na decyzje, brakiem uznania, trudnymi relacjami w zespole, poczuciem niesprawiedliwości i rozdźwiękiem między Twoimi wartościami a oczekiwaniami organizacji. Objawy wypalenia częściowo pokrywają się z depresją i zaburzeniami lękowymi, dlatego przyjrzyj się im ze specjalistą, zamiast zakładać, że wystarczy urlop.

Pierwsza konsultacja służy temu, żeby zrozumieć, co dokładnie się dzieje: jak długo trwa przeciążenie, co je podtrzymuje i czy obok wypalenia nie rozwija się depresja albo zaburzenie lękowe. Dalsza praca może przyjąć formę psychoterapii, krótszej pracy nad konkretnymi zmianami albo coachingu, gdy na pierwszy plan wysuwają się decyzje zawodowe. Zajmujecie się przy tym zarówno warunkami pracy, jak i tym, co Ty wnosisz do sytuacji: trudnością w odmawianiu, perfekcjonizmem czy przekonaniem, że na odpoczynek trzeba zasłużyć.

Jeśli od kilku tygodni utrzymuje się obniżony nastrój, bezsenność lub wyczerpanie uniemożliwiające pracę, porozmawiaj także z lekarzem rodzinnym albo psychiatrą. Lekarz oceni, czy potrzebne jest zwolnienie lub leczenie, i sprawdzi, czy za zmęczeniem nie stoją przyczyny somatyczne, na przykład choroby tarczycy albo niedokrwistość.