Nurt terapeutyczny · CBT
Terapia poznawczo-behawioralna
Ustrukturyzowana praca nad tym, jak myśli, emocje i zachowania wpływają na siebie nawzajem. Jeden z najlepiej zbadanych nurtów psychoterapii.
Na czym polega
Terapia poznawczo-behawioralna łączy dwie tradycje. Podejście behawioralne wyrosło z badań nad uczeniem się i przygląda się temu, co robisz: nawykom, unikaniu i reakcjom, które z czasem się utrwalają. Podejście poznawcze, rozwijane przez amerykańskiego psychiatrę Aarona Becka, zwraca uwagę na to, jak interpretujesz to, co Cię spotyka, czyli na automatyczne myśli i głębsze przekonania o sobie, innych i świecie.
Wspólne założenie jest takie, że myśli, emocje, reakcje ciała i zachowania tworzą układ, w którym jedno napędza drugie. Kiedy zmieniasz jeden element, na przykład stopniowo wracasz do sytuacji, których unikasz, albo sprawdzasz, czy katastroficzna myśl naprawdę się potwierdza, mogą zmieniać się także pozostałe. Terapia skupia się przede wszystkim na tym, co podtrzymuje trudności teraz, choć nie pomija ich historii.
Jak wyglądają sesje
Zwykle spotykacie się raz w tygodniu na mniej więcej 50 minut. Na początku terapii ustalacie z terapeutą konkretne cele, a każde spotkanie ma swój plan. Terapeuta sporo wyjaśnia, na przykład jak działa lęk albo skąd biorą się błędne koła, i proponuje konkretne ćwiczenia, ale to wspólna praca, w której Twoje obserwacje z codzienności są równie ważne jak jego wiedza.
Między sesjami zwykle masz coś do zrobienia: zapisujesz myśli w trudnych sytuacjach, sprawdzasz w praktyce jakieś przewidywanie albo krok po kroku mierzysz się z tym, czego się boisz. Zadania są uzgadniane, a nie narzucane, i dopasowuje się je do Twoich możliwości. Wiele terapii CBT ma określony horyzont czasowy, który omawia się na początku i w trakcie pracy.
W czym się sprawdza
- Depresja
- Zaburzenia lękowe, w tym napady paniki, lęk uogólniony i lęk społeczny
- Fobie specyficzne
- Zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne (OCD)
- PTSD, w formie terapii skoncentrowanej na traumie
- Przewlekła bezsenność (CBT-I)
- Bulimia i zaburzenie z napadami objadania się
Co mówią badania
To jeden z najlepiej zbadanych nurtów psychoterapii. Skuteczność CBT sprawdzano w wielu badaniach z losowym przydziałem, a brytyjskie wytyczne NICE zalecają ją między innymi w depresji, zaburzeniach lękowych, OCD i PTSD; w przewlekłej bezsenności wytyczne europejskie i amerykańskie wskazują jej odmianę CBT-I jako leczenie pierwszego wyboru. Duża liczba badań nie oznacza, że CBT pomoże każdemu: część osób nie odczuwa wyraźnej poprawy, a inne nurty w wielu porównaniach wypadają podobnie. Nawet w tak uporządkowanej metodzie wiele zależy od tego, czy dobrze Ci się współpracuje z terapeutą.
Obszary pomocy
Usługi
W tym nurcie możesz pracować w ramach usług poniżej. Szczegóły, ceny i zapisy znajdziesz na stronie usługi.
Najczęstsze pytania
Ile trwa terapia CBT?
Wiele programów CBT dla depresji i zaburzeń lękowych obejmuje kilkanaście do około dwudziestu sesji. Przy trudnościach złożonych albo trwających od lat terapia często jest dłuższa. Przewidywaną długość warto omówić z terapeutą na początku i wracać do niej w trakcie.
Czy w CBT rozmawia się o przeszłości?
Tak, choć nie jest ona głównym tematem. Terapeuta pyta o historię trudności, bo pomaga ona zrozumieć, skąd wzięły się Twoje przekonania i sposoby radzenia sobie. Większość pracy dotyczy jednak tego, co podtrzymuje problem dziś, i tego, co możesz zmienić teraz.
Czy terapia CBT może odbywać się online?
Tak. Uporządkowana forma CBT dobrze sprawdza się w spotkaniach wideo, a badania wskazują, że w wielu sytuacjach terapia prowadzona zdalnie może przynosić podobne efekty jak spotkania w gabinecie. Niektóre elementy, na przykład ćwiczenia w sytuacjach wywołujących lęk, trzeba wtedy inaczej zaplanować.
Specjaliści pracujący w nurcie: Terapia poznawczo-behawioralna

mgr Anita Kalczyńska
Psycholog, Dietetyk, Psychodietetyk
Zobacz profil
mgr Klaudia Kozak
Psycholog, Psycholog dziecięcy, Psychoterapeuta (w trakcie szkolenia CBT)
Zobacz profil
mgr Marta Turkoniak
Psycholog, Hipnoterapeutka
Zobacz profil
mgr Milena Komorowska
Psycholog, Interwencja kryzysowa
Zobacz profil
mgr Olga Krzyżaniak
Psycholog, Psychodietetyk
Zobacz profil
Na podstawie zakresów pracy, które specjaliści sami zaznaczyli w ankiecie zespołu.
Przeczytaj na blogu
Psychoterapia
Psychoterapia poznawczo-behawioralna (CBT) - na czym polega i komu pomaga?
Czytaj artykułPsychoterapia
Terapia poznawczo-behawioralna - jak działa i komu pomaga
Czytaj artykułZdrowie psychiczne
Co na bezsenność - leki, domowe sposoby, CBT-I i suplementy z dowodami
Czytaj artykułPsychoterapia
Nurty psychoterapii - porównanie podejść i jak wybrać odpowiedni
Czytaj artykułZdrowie psychiczne
Bezsenność - przyczyny, objawy i jak sobie poradzić (CBT-I)
Czytaj artykułPsychoterapia
Terapia CBT – na czym polega i komu pomaga?
Czytaj artykuł