Nurt terapeutyczny
Terapia schematu
Metoda pracy z głęboko utrwalonymi wzorcami z dzieciństwa, które wracają w relacjach, emocjach i sposobie myślenia o sobie.
Na czym polega
Terapię schematu opracował amerykański psycholog Jeffrey Young, szukając sposobu pomocy osobom, którym standardowa terapia poznawczo-behawioralna nie wystarczała, zwłaszcza przy długotrwałych trudnościach w relacjach i zaburzeniach osobowości. Łączy elementy CBT z teorią przywiązania, ujęciem psychodynamicznym i technikami doświadczeniowymi, zaczerpniętymi między innymi z terapii Gestalt.
Schematy to szerokie wzorce wspomnień, emocji, myśli i odczuć z ciała, które powstają, gdy w dzieciństwie podstawowe potrzeby, takie jak bezpieczeństwo, akceptacja czy autonomia, nie były wystarczająco zaspokajane. Na przykład schemat opuszczenia może sprawiać, że nawet krótkie milczenie partnera przeżywasz jak zapowiedź odejścia. Terapia pomaga rozpoznać te wzorce, zrozumieć, skąd się wzięły, i stopniowo szukać zdrowszych sposobów dbania o swoje potrzeby.
Jak wyglądają sesje
Typowy rytm to jedno spotkanie w tygodniu, a w trudniejszych okresach czasem więcej. Na początku sporo miejsca zajmuje rozpoznanie Twoich schematów i trybów, czyli stanów emocjonalnych, w które wpadasz, na przykład bezradnego dziecka albo surowego wewnętrznego krytyka. Pomocne bywają w tym kwestionariusze i rozmowa o historii życia.
Praca łączy rozmowę z technikami angażującymi emocje: przepisywaniem wyobrażeń, czyli powrotem w wyobraźni do trudnej sceny z przeszłości i zmianą jej przebiegu, dialogami na krzesłach oraz kartami, które przypominają o nowych sposobach reagowania. Terapeuta jest ciepły i aktywny, a w granicach relacji terapeutycznej częściowo odpowiada na potrzeby, które kiedyś pozostały niezaspokojone. Nazywa się to ograniczonym ponownym rodzicielstwem.
W czym się sprawdza
- Zaburzenie osobowości borderline
- Inne zaburzenia osobowości, na przykład osobowość unikająca lub zależna
- Powtarzające się bolesne wzorce w związkach
- Przewlekła depresja i niska samoocena, gdy krótsza terapia nie wystarczyła
- Silny wewnętrzny krytyk i perfekcjonizm
- Skutki emocjonalnego zaniedbania w dzieciństwie
Co mówią badania
Terapia schematu ma badania z losowym przydziałem, przede wszystkim w zaburzeniu osobowości borderline, gdzie wypadała korzystnie, także w porównaniu z inną specjalistyczną metodą. Obiecujące wyniki pojawiły się również w innych zaburzeniach osobowości, na przykład w osobowości unikającej czy zależnej. W przewlekłej depresji i zaburzeniach lękowych baza dowodów jest skromniejsza i wciąż się rozwija. Ciepła, zaangażowana postawa terapeuty należy tu do samej metody: to w relacji z nim można doświadczyć, że ważne potrzeby są zauważane i traktowane poważnie.
Obszary pomocy
Usługi
W tym nurcie możesz pracować w ramach usług poniżej. Szczegóły, ceny i zapisy znajdziesz na stronie usługi.
Najczęstsze pytania
Czym terapia schematu różni się od CBT?
Wyrosła z CBT, ale sięga głębiej w historię życia i znacznie więcej pracuje na emocjach, na przykład w wyobrażeniach i dialogach na krzesłach. Większą rolę odgrywa też sama relacja z terapeutą. Zwykle trwa dłużej niż standardowa terapia poznawczo-behawioralna.
Ile trwa terapia schematu?
Najczęściej jest to praca średnio- lub długoterminowa. Przy utrwalonych wzorcach i zaburzeniach osobowości trwa często rok lub dłużej, przy węższych trudnościach bywa krótsza. Plan i tempo omawia się z terapeutą.
Czy terapia schematu jest tylko dla osób z zaburzeniami osobowości?
Nie. Powstała z myślą o trudnościach długotrwałych i opornych na krótsze formy pomocy, ale korzystają z niej także osoby bez takiej diagnozy, które zauważają u siebie powtarzające się bolesne wzorce, na przykład w związkach albo w sposobie traktowania siebie.
Specjaliści pracujący w nurcie: Terapia schematu
Zadzwoń do recepcji, a dobierzemy specjalistę do Twojej sytuacji.
Na podstawie zakresów pracy, które specjaliści sami zaznaczyli w ankiecie zespołu.
Przeczytaj na blogu
Psychoterapia
Terapia schematów: czym jest, jak przebiega i komu pomaga?
Czytaj artykułPsychoterapia
Terapia schematów - jak działa i komu pomaga
Czytaj artykułPsychoterapia
Wewnętrzne dziecko - czym jest i jak je uleczyć w terapii
Czytaj artykułRozwój osobisty
Wewnętrzny krytyk - jak wyciszyć samokrytykę
Czytaj artykułPsychologia
Borderline - co to jest, objawy i leczenie zaburzenia osobowości z pogranicza
Czytaj artykułPsychoterapia
Nurty psychoterapii - porównanie podejść i jak wybrać odpowiedni
Czytaj artykuł