Psychoza
Stan, w którym zaciera się granica między rzeczywistością a tym, co podsuwa umysł. Pierwsze sygnały psychozy i dlaczego potrzebna jest szybka pomoc.
Psychoza: co warto wiedzieć
Psychoza to stan, w którym zaburzony jest kontakt z rzeczywistością. Mogą pojawić się urojenia, omamy, chaotyczne myślenie i mowa albo zachowanie, którego otoczenie nie potrafi zrozumieć. Dla osoby, która tego doświadcza, przeżycia są w pełni realne, dlatego trudno je zakwestionować, nawet gdy bliscy widzą, że coś się zmieniło.
Psychoza nie jest osobną chorobą, tylko zespołem objawów, który może mieć różne przyczyny. Występuje w schizofrenii i chorobie afektywnej dwubiegunowej, ale może też wynikać z ciężkiej depresji, używania substancji psychoaktywnych, skrajnego niewyspania, chorób somatycznych czy działania niektórych leków. Dlatego pierwszy epizod zawsze wymaga oceny lekarskiej.
Jak może się przejawiać
- Nagła podejrzliwość albo poczucie, że zdarzenia wokół mają ukryte, osobiste znaczenie.
- Słyszenie, widzenie lub czucie czegoś, czego inni nie dostrzegają.
- Wypowiedzi przeskakują z tematu na temat albo trudno wyłowić z nich sens.
- Wyraźna zmiana zachowania: wycofanie, bezsenność, pobudzenie lub zaniedbywanie podstawowych spraw.
- Przekonanie, że ktoś kontroluje myśli, odczytuje je albo wkłada do głowy.
Jak pomagamy
Psychoza, zwłaszcza pierwsza, wymaga pilnej konsultacji z lekarzem psychiatrą, który oceni przyczynę i zdecyduje o leczeniu, czasem także w szpitalu. Nasze centrum nie prowadzi leczenia psychiatrycznego. Po ustąpieniu ostrych objawów psychoterapia może pomóc zrozumieć, co się wydarzyło, rozpoznawać sygnały ostrzegawcze i stopniowo wracać do codziennego życia.
Bliscy często pierwsi zauważają zmianę i nie wiedzą, jak zareagować. Konsultacja psychologiczna lub psychoedukacja pomoże Ci zrozumieć, co się dzieje, jak rozmawiać bez konfrontacji i gdzie szukać pomocy medycznej. W dłuższej perspektywie wspierająca bywa terapia rodzinna.
Kiedy szukać pomocy od razu
Pierwszy epizod psychozy wymaga pilnej oceny lekarskiej. Gdy ktoś traci kontakt z rzeczywistością, mówi o odebraniu sobie życia albo jego zachowanie zagraża jemu lub innym, zgłoś się do izby przyjęć szpitala psychiatrycznego lub wezwij pogotowie.
Nurty, które mogą pomóc
Sposób pracy specjalista dobiera do osoby i jej sytuacji.
Terapia poznawczo-behawioralna
Ustrukturyzowana praca nad tym, jak myśli, emocje i zachowania wpływają na siebie nawzajem. Jeden z najlepiej zbadanych nurtów psychoterapii.
Psychoterapia systemowa
Podejście, które widzi trudności w kontekście relacji w rodzinie lub związku i szuka zmiany w tym, jak bliskie osoby na siebie wpływają.
Usługi
- PsychoedukacjaEdukacja psychologiczna dla osób chcących lepiej rozumieć swoje emocje, zachowania i mechanizmy psychologiczne.
- Terapia rodzinnaTerapia rodzinna w Gdańsku - wspólna praca nad komunikacją, rolami i relacjami w rodzinie. Sesje z udziałem członków rodziny, 80 min.
- Psychoterapia indywidualnaPsychoterapia indywidualna w Gdańsku - regularne spotkania terapeutyczne nastawione na głębszą pracę nad emocjami i wzorcami myślenia.
- Konsultacja psychologicznaPierwsze spotkanie z psychologiem, podczas którego omówimy Twoje potrzeby i zaplanujemy dalsze kroki.
Najczęstsze pytania
Czy psychoza zawsze oznacza schizofrenię?
Nie. Schizofrenia jest tylko jedną z możliwych przyczyn psychozy. O rozpoznaniu decyduje lekarz po ocenie przebiegu, czasu trwania objawów i innych czynników, a u części osób epizod psychotyczny pozostaje jedynym w życiu.
Czy marihuana może wywołać psychozę?
Substancje psychoaktywne, w tym marihuana o wysokiej zawartości THC, amfetamina czy dopalacze, mogą wywołać objawy psychotyczne lub przyspieszyć ujawnienie się choroby u osób podatnych. Dlatego po epizodzie psychozy zaleca się zwykle unikanie tych substancji.
Co zrobić, gdy bliska osoba nie chce iść do lekarza?
Mów o tym, co widzisz i co niepokoi samą osobę, na przykład o bezsenności czy napięciu, zamiast spierać się o treść jej przeżyć. Łatwiej bywa namówić na wizytę z powodu objawów, które ona sama odczuwa jako uciążliwe. Jeśli jednak zachowanie zagraża życiu lub zdrowiu, nie czekaj na zgodę i wezwij pomoc.
Powiązane obszary
Ten opis ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji ze specjalistą.
