Mania
Wzmożona energia, niewielka potrzeba snu, gonitwa myśli i ryzykowne decyzje. Czym jest mania i dlaczego wymaga pilnej oceny psychiatry.
Mania: co warto wiedzieć
Mania to stan wyraźnie podwyższonego, euforycznego lub drażliwego nastroju połączonego ze wzmożoną energią i aktywnością. Utrzymuje się zwykle tydzień lub dłużej i zmienia sposób funkcjonowania: pojawiają się gonitwa myśli, bardzo mała potrzeba snu, poczucie wyjątkowych możliwości i decyzje, których skutki bywają poważne. Łagodniejszą i krótszą postać nazywa się hipomanią.
Mania najczęściej jest częścią zaburzenia dwubiegunowego, ale może być też wywołana przez substancje psychoaktywne, niektóre leki lub choroby somatyczne. Osoba w manii często nie widzi problemu, bo czuje się świetnie, dlatego zmianę zauważają najpierw bliscy. Mania wymaga pilnej oceny lekarza psychiatry, który decyduje o leczeniu.
Jak może się przejawiać
- Bardzo mała potrzeba snu przy jednoczesnym przypływie energii.
- Przyspieszona mowa, przeskakiwanie z tematu na temat, gonitwa myśli.
- Nierealne plany i przekonanie o własnych niezwykłych możliwościach.
- Ryzykowne zachowania: duże wydatki, zaciąganie długów, ryzykowne kontakty seksualne, niebezpieczna jazda.
- Drażliwość i wybuchy złości, gdy ktoś próbuje hamować plany.
- Zmiana widoczna dla otoczenia, choć sama osoba nie dostrzega problemu.
Jak pomagamy
W ostrej fazie manii podstawą jest leczenie psychiatryczne, czasem w szpitalu. Psychoterapia nie zastąpi leczenia, ale po ustabilizowaniu nastroju może pomóc zrozumieć, co się wydarzyło, uporać się ze skutkami epizodu, na przykład w relacjach czy finansach, i nauczyć się rozpoznawać wczesne sygnały ostrzegawcze.
Psychoedukacja i praca z rodziną pomagają bliskim rozumieć chorobę i wiedzieć, jak reagować, gdy nastrój zaczyna się zmieniać. Ważnym elementem jest też dbanie o regularny sen, bo jego niedobór może sprzyjać nawrotom.
Kiedy szukać pomocy od razu
Gdy ktoś od kilku dni prawie nie śpi, podejmuje ryzykowne decyzje, traci kontakt z rzeczywistością albo zachowuje się w sposób zagrażający sobie lub innym, potrzebna jest pilna ocena lekarza psychiatry lub izby przyjęć szpitala. Przy bezpośrednim zagrożeniu dzwoń pod numer alarmowy.
Nurty, które mogą pomóc
Sposób pracy specjalista dobiera do osoby i jej sytuacji.
Terapia poznawczo-behawioralna
Ustrukturyzowana praca nad tym, jak myśli, emocje i zachowania wpływają na siebie nawzajem. Jeden z najlepiej zbadanych nurtów psychoterapii.
Psychoterapia systemowa
Podejście, które widzi trudności w kontekście relacji w rodzinie lub związku i szuka zmiany w tym, jak bliskie osoby na siebie wpływają.
Usługi
- Konsultacja psychologicznaPierwsze spotkanie z psychologiem, podczas którego omówimy Twoje potrzeby i zaplanujemy dalsze kroki.
- PsychoedukacjaEdukacja psychologiczna dla osób chcących lepiej rozumieć swoje emocje, zachowania i mechanizmy psychologiczne.
- Terapia rodzinnaTerapia rodzinna w Gdańsku - wspólna praca nad komunikacją, rolami i relacjami w rodzinie. Sesje z udziałem członków rodziny, 80 min.
Najczęstsze pytania
Czym mania różni się od dobrego nastroju?
Dobry nastrój ma zwykle swój powód i nie odbiera zdolności oceny sytuacji. Mania trwa dni lub tygodnie, zmienia sen, mowę i zachowanie, a jej skutki, na przykład długi czy zerwane relacje, bywają poważne. Charakterystyczne jest też to, że otoczenie widzi zmianę wyraźniej niż sama osoba.
Jak rozmawiać z bliską osobą w manii?
Mów spokojnie i krótko, bez wdawania się w spory o jej plany. Skup się na tym, co konkretne, na przykład na braku snu, i zachęcaj do pilnej konsultacji z lekarzem. Jeśli zachowanie zagraża tej osobie lub innym, dzwoń pod numer alarmowy.
Powiązane obszary
Ten opis ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji ze specjalistą.
