Okres dojrzewania
Zmiany nastroju, potrzeba niezależności i konflikty są naturalną częścią dorastania. Kiedy wystarczy cierpliwość, a kiedy potrzebny jest specjalista.
Okres dojrzewania: co warto wiedzieć
Okres dojrzewania to czas intensywnych zmian w ciele, mózgu i relacjach. Nastolatek uczy się samodzielności, buduje własną tożsamość i coraz bardziej liczy się ze zdaniem rówieśników. Rytm snu przesuwa się na późniejsze godziny, emocje bywają gwałtowne, a spory o zasady, naukę czy telefon są częste i zwykle nie oznaczają, że dzieje się coś złego.
Dla rodzica to często trudny moment, bo dotychczasowe sposoby przestają działać, a dziecko się oddala. Ważne jest, by odróżnić typowe napięcia dorastania od sygnałów, że nastolatek przeżywa coś, z czym sobie nie radzi, na przykład depresję, lęk, zaburzenia odżywiania, przemoc rówieśniczą lub problem z używkami.
Jak może się przejawiać
- Twoje dziecko od kilku tygodni jest wyraźnie smutne, drażliwe lub wycofane.
- Rezygnuje z przyjaciół i zajęć, które wcześniej lubiło.
- Jego sposób jedzenia lub sen zmieniły się w sposób, który Cię niepokoi.
- Wyniki w szkole nagle spadają albo pojawia się unikanie szkoły.
- Zauważasz ślady samookaleczeń, alkohol, środki odurzające lub nowe, ryzykowne znajomości.
- Rozmowy kończą się kłótnią albo zamknięciem w pokoju, a napięcie w domu narasta.
Jak pomagamy
Jeśli coś Cię niepokoi, możesz zacząć od konsultacji rodzicielskiej i omówić sytuację bez obecności nastolatka. Młodzież, zwykle w wieku od 13 do 18 lat, może korzystać z indywidualnych spotkań z psychologiem, a pierwsze spotkanie często odbywa się z rodzicem. Nastolatek dostaje własną przestrzeń do rozmowy, a rodzice informację zwrotną w ustalonym zakresie, bez ujawniania treści rozmów. Do 18. roku życia potrzebna jest zgoda rodzica lub opiekuna prawnego.
Gdy konflikty dotyczą całej rodziny, pomocna bywa terapia rodzinna. Jeśli objawy są nasilone, na przykład nastolatek przestaje jeść, nie chodzi do szkoły albo mówi o śmierci, potrzebna jest także konsultacja u lekarza psychiatry dzieci i młodzieży.
Kiedy szukać pomocy od razu
Jeśli nastolatek mówi o odebraniu sobie życia, ma taki plan albo poważnie się okaleczył, nie zostawiaj go samego i od razu szukaj pomocy: wezwij pogotowie lub zgłoś się na izbę przyjęć szpitala psychiatrycznego dla dzieci i młodzieży.
Nurty, które mogą pomóc
Sposób pracy specjalista dobiera do osoby i jej sytuacji.
Psychoterapia systemowa
Podejście, które widzi trudności w kontekście relacji w rodzinie lub związku i szuka zmiany w tym, jak bliskie osoby na siebie wpływają.
Terapia poznawczo-behawioralna
Ustrukturyzowana praca nad tym, jak myśli, emocje i zachowania wpływają na siebie nawzajem. Jeden z najlepiej zbadanych nurtów psychoterapii.
Psychoterapia psychodynamiczna
Terapia, która pomaga zrozumieć, jak wcześniejsze doświadczenia i nieuświadomione wzorce w relacjach wpływają na to, co przeżywasz dziś.
Usługi
- Wsparcie dla młodzieżyProfesjonalne wsparcie psychologiczne dla nastolatków w Gdańsku - problemy szkolne, emocjonalne, relacyjne i rozwojowe. Sesje 50 min.
- Konsultacje rodzicielskieSpotkania dla rodziców szukających wsparcia w wychowaniu, komunikacji z dzieckiem i rozwiązywaniu trudności rodzicielskich.
- Terapia rodzinnaTerapia rodzinna w Gdańsku - wspólna praca nad komunikacją, rolami i relacjami w rodzinie. Sesje z udziałem członków rodziny, 80 min.
Najczęstsze pytania
Jak odróżnić bunt nastolatka od depresji?
Bunt zwykle dotyczy zasad i niezależności, a mimo kłótni nastolatek ma przyjaciół, pasje i chwile dobrego nastroju. Przy depresji smutek, drażliwość lub apatia utrzymują się przez większość dni, zanikają zainteresowania, zmieniają się sen i apetyt. Jeśli takie zmiany trwają dłużej niż dwa tygodnie, warto skonsultować się ze specjalistą.
Co zrobić, gdy nastolatek nie chce iść do psychologa?
Nie zmuszaj go siłą, ale też nie porzucaj tematu. Możesz zacząć od własnej konsultacji rodzicielskiej i zaproponować nastolatkowi jedno spotkanie na próbę, z prawem do decyzji, czy chce kontynuować. Pomaga też wyjaśnienie, że rozmowy są poufne w ustalonych granicach.
Powiązane obszary
Ten opis ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji ze specjalistą.
