Co dzieje się za drzwiami gabinetu podczas hipnoterapii?

Kiedy mówię, że jednym z narzędzi mojej pracy terapeutycznej jest hipnoza, spotykam się z różnymi reakcjami. Nic dziwnego, bo przekonań na jej temat jest wiele: od wyobrażeń o wahadle i występach hipnozy scenicznej po zaciekawienie, za którym zwykle stoi mnóstwo pytań.

Czym więc naprawdę jest hipnoza, co dzieje się w gabinecie podczas hipnoterapii i dlaczego warto z niej korzystać w terapii?

Czym jest hipnoza?

Hipnoza to stan skupionej uwagi, w którym słabnie zainteresowanie otoczeniem, a rośnie zaangażowanie w wyobrażenia i doznania. Słownik języka polskiego PWN definiuje ją jako stan podobny do snu, wywołany sugestią hipnotyzera.

To porównanie bywa mylące, ponieważ hipnoza nie jest snem. Osoba w hipnozie pozostaje świadoma, a trafniej mówić o śnieniu na jawie lub bujaniu w obłokach.

Podobne stany znamy z codzienności. Wchodzimy w nie, prowadząc samochód znaną trasą, oglądając film albo pracując nad projektem, który nas angażuje. Hipnoterapia wykorzystuje ten stan skupienia w sposób świadomy i celowy.

Podatność na hipnozę jest zróżnicowana. Większość osób jest w stanie jej doświadczyć, choć jedne wchodzą w nią szybciej i głębiej niż inne. Niższa podatność nie wyklucza pracy z hipnozą.

Co dzieje się w gabinecie podczas hipnoterapii?

Pierwszym krokiem jest pojawienie się w gabinecie i opisanie problemu swoimi słowami. Nie trzeba wiedzieć, skąd dokładnie wynika problem, ani go rozumieć, ponieważ samo zrozumienie często nie sprawia, że problem znika.

Po opisaniu problemu i ustaleniu celu terapii dobieram odpowiednią technikę pracy. Sesja przebiega mniej więcej tak:

1. Rozmowa o problemie i ustalenie celu terapii.
2. Wprowadzenie w stan hipnozy przez skupienie uwagi, oddech i wyobrażenie.
3. Praca terapeutyczna z doznaniami, wyobrażeniami lub metaforą, dobrana do celu.
4. Spokojne wyprowadzenie ze stanu hipnozy.
5. Krótka rozmowa o tym, czego doświadczyła osoba w trakcie sesji.

Podczas hipnozy osoba zachowuje pełną kontrolę. Jest świadoma tego, co się dzieje, i może w każdej chwili zakończyć sesję, otwierając oczy. Nikt nie może zmusić jej do zrobienia lub powiedzenia czegoś wbrew jej woli, a przebieg sesji zazwyczaj się pamięta. Jedna sesja trwa do 90 minut.

Czym hipnoza nie jest?

Hipnoza nie jest ani kontrolą umysłu, ani utratą przytomności. Nie wymaga wahadła ani sztuczek, a jej celem nie jest rozrywka.

Hipnoza sceniczna służy pokazowi, natomiast hipnoterapia służy pracy nad celem ustalonym wspólnie z klientem. To jedno z narzędzi wspierających terapię, które działa dzięki współpracy osoby, z którą pracuję.

Dlaczego warto korzystać z hipnozy w terapii?

Hipnoza sprzyja pracy terapeutycznej, ponieważ stan skupienia ułatwia pracę z tym, co klient przeżywa w danej chwili, na przykład z napięciem, emocjami albo wyobrażeniem pożądanego sposobu reagowania. W tym stanie można korzystać z metafory, wyobrażenia i regresji oraz z sugestii zgodnych z celem terapii.

Co pokazuje badanie z użyciem rezonansu magnetycznego?

W badaniu Jiang i współpracowników (2017) wykorzystano funkcjonalny rezonans magnetyczny. Naukowcy porównali aktywność mózgu w czterech warunkach: podczas odpoczynku, przywoływania wspomnień oraz dwóch doświadczeń hipnotycznych prowadzonych według nagranych instrukcji. Wzięło w nim udział 57 zdrowych osób, wybranych z większej grupy ze względu na bardzo wysoką lub bardzo niską podatność na hipnozę.

W grupie osób o wysokiej podatności na hipnozę zaobserwowano podczas hipnozy trzy zmiany:

• Słabsza aktywność obszaru związanego z monitorowaniem uwagi (grzbietowa część przedniego zakrętu obręczy).
• Silniejsza łączność między grzbietowo-boczną korą przedczołową, należącą do sieci kontroli wykonawczej, a wyspą z sieci istotności, czyli układu pomagającego wychwytywać i przetwarzać ważne sygnały.
• Słabsza łączność między tą samą korą przedczołową a siecią stanu domyślnego, związaną z myśleniem o sobie i swobodnym błądzeniem myślami.

Autorzy łączą te wyniki z cechami doświadczenia hipnotycznego: skupieniem uwagi, większą kontrolą nad doznaniami i emocjami oraz mniejszą koncentracją na sobie. W praktyce hipnoterapeutycznej można to czytać jako wskazówkę, że hipnoza może wspierać skupienie na wybranych doznaniach, wyobrażeniach lub sugestiach.

Było to badanie aktywności mózgu u zdrowych osób, a nie badanie skuteczności hipnoterapii w leczeniu zaburzeń.

Źródło

Jiang H., White M.P., Greicius M.D., Waelde L.C., Spiegel D., Brain Activity and Functional Connectivity Associated with Hypnosis, Cerebral Cortex 2017, 27(8), 4083–4093. doi:10.1093/cercor/bhw220

mgr Marta Turkoniak, psycholożka i hipnoterapeutka

Hipnoterapia w Sztuce Harmonii

Poznaj hipnoterapię w Sztuce Harmonii i sprawdź terminy hipnoterapii u Marty Turkoniak.

Zdjęcie ilustracyjne: Elements Interactive / Pexels.