Psychoterapia humanistyczno-egzystencjalna - na czym polega i dla kogo jest?

Psychoterapia humanistyczno-egzystencjalna - na czym polega i dla kogo jest?

Każdy z nas nosi w sobie potrzebę bycia naprawdę wysłuchanym, zrozumianym i przyjętym takim, jakim jest. Psychoterapia humanistyczno-egzystencjalna wyrasta właśnie z tej potrzeby. To nurt, który w centrum stawia człowieka, a nie diagnozę, i który zakłada, że w każdym z nas istnieje naturalna zdolność do rozwoju. W Centrum Psychologicznym Sztuka Harmonii pracujemy w tym podejściu zarówno stacjonarnie w Trójmieście, jak i online.

Czym jest nurt humanistyczno-egzystencjalny?

To rodzina podejść terapeutycznych, która ukształtowała się w połowie XX wieku jako odpowiedź na bardziej dyrektywne szkoły psychoterapii. Zamiast pytać przede wszystkim „co jest z Tobą nie tak?”, terapeuta humanistyczny pyta raczej: „kim jesteś, czego potrzebujesz i co nadaje Twojemu życiu sens?”. Człowiek nie jest tu traktowany jak zbiór objawów, lecz jak osoba, która ma swoją historię, wartości i możliwości.

Część egzystencjalna tego nurtu dotyka pytań, które prędzej czy później zadaje sobie każdy z nas: o sens życia, wolność wyboru, samotność, przemijanie i odpowiedzialność za własne decyzje. Terapia staje się przestrzenią, w której można spotkać się z tymi tematami bez lęku i bez pośpiechu.

Najważniejsze założenia nurtu

• Potencjał rozwoju - każdy człowiek ma wewnętrzne zasoby, by się rozwijać, a zadaniem terapii jest stworzenie warunków, w których ten potencjał może się ujawnić.
• Tu i teraz - choć przeszłość ma znaczenie, uwaga koncentruje się na tym, co dzieje się obecnie: na aktualnych uczuciach, potrzebach i sposobie przeżywania świata.
• Autentyczność - celem jest życie w zgodzie ze sobą i ze swoimi wartościami, a nie spełnianie cudzych oczekiwań.
• Relacja oparta na empatii i akceptacji - terapeuta nie ocenia, nie poucza i nie narzuca rozwiązań, lecz towarzyszy z ciepłem i uważnością.
• Odpowiedzialność i sens - mamy wolność wyboru i realny wpływ na kształt swojego życia, nawet jeśli nie na wszystkie jego okoliczności.

Podejście skoncentrowane na osobie i Gestalt

W ramach nurtu humanistyczno-egzystencjalnego rozwinęło się kilka odmian. Dwie z najbardziej znanych to podejście skoncentrowane na osobie oraz terapia Gestalt.

Podejście skoncentrowane na osobie, stworzone przez Carla Rogersa, opiera się na przekonaniu, że relacja pełna empatii, autentyczności i bezwarunkowej akceptacji sama w sobie wspiera zmianę. Terapeuta podąża za klientem, zamiast prowadzić go według z góry ustalonego planu.

Terapia Gestalt kładzie nacisk na świadomość tego, co dzieje się tu i teraz: w ciele, w emocjach i w kontakcie z drugim człowiekiem. Pomaga zauważać niedokończone sprawy oraz niewyrażone potrzeby, a także eksperymentować z nowymi sposobami bycia w relacji.

Jak wygląda praca w tym nurcie?

Sesje odbywają się zwykle raz w tygodniu i trwają około 50 minut. Rozmowa jest mniej ustrukturyzowana niż w podejściach opartych na protokołach: to Ty decydujesz, o czym chcesz mówić, a terapeuta pomaga Ci przyglądać się temu głębiej. Wspólnie zatrzymujecie się przy uczuciach, które pojawiają się w trakcie spotkania, przy tym, co trudno nazwać, i przy tym, co domaga się uwagi.

Terapeuta może proponować doświadczenia i eksperymenty, szczególnie w nurcie Gestalt, zadawać pogłębiające pytania albo po prostu być obecny w sposób, który pozwala Ci lepiej usłyszeć samego siebie. Nie ma tu sztywnego planu ani gotowych schematów, jest za to żywa, uważna relacja i przestrzeń na to, co w danym momencie najważniejsze.

Dla kogo będzie dobrym wyborem?

Psychoterapia humanistyczno-egzystencjalna bywa pomocna, jeśli:

• poszukujesz sensu i kierunku w życiu albo doświadczasz wewnętrznej pustki,
• przechodzisz kryzys egzystencjalny, np. po stracie, chorobie lub dużej zmianie życiowej,
• zmagasz się z niską samooceną i surowym wewnętrznym krytykiem,
• chcesz głębiej rozumieć siebie, swoje emocje i potrzeby,
• zależy Ci na rozwoju osobistym, a nie wyłącznie na usunięciu pojedynczego objawu,
• masz poczucie, że żyjesz w niezgodzie ze sobą lub według cudzych oczekiwań.

Czym różni się od podejść ustrukturyzowanych, np. CBT?

Terapia poznawczo-behawioralna pracuje według jasno określonej struktury: wyznacza cele, korzysta z protokołów i zadań między sesjami, a jej skuteczność w przypadku wielu konkretnych trudności jest dobrze udokumentowana. Nurt humanistyczno-egzystencjalny stawia natomiast na proces i relację. Mniej tu technik, więcej podążania za tym, co aktualnie żywe i ważne. Zmiana rozumiana jest szerzej: nie tylko jako złagodzenie objawów, ale jako pełniejsze, bardziej świadome życie.

Żadne z tych podejść nie jest uniwersalnie „lepsze”. Wybór zależy od Twoich potrzeb, charakteru trudności i stylu pracy, w którym czujesz się bezpiecznie. Badania nad psychoterapią pokazują zresztą, że jakość relacji terapeutycznej należy do najważniejszych czynników wspierających zmianę, niezależnie od nurtu.

Pierwszy krok w Sztuce Harmonii

Jeśli czujesz, że ten sposób pracy może być bliski Twoim potrzebom, zrób pierwszy krok. Sprawdź, jak wygląda psychoterapia w naszym centrum, zajrzyj do zakładki specjaliści, aby poznać osoby pracujące w nurcie humanistyczno-egzystencjalnym, a potem napisz do nas przez stronę kontakt. Pierwsza konsultacja to bezpieczna przestrzeń, by opowiedzieć o sobie i wspólnie zastanowić się, jaka forma wsparcia będzie dla Ciebie odpowiednia. Pracujemy stacjonarnie w Trójmieście oraz online.