Pracoholizm
Gdy praca wypiera odpoczynek, relacje i zdrowie, a przerwa budzi niepokój i winę. Czym pracoholizm różni się od zaangażowania i jak sobie pomóc.
Pracoholizm: co warto wiedzieć
Pracoholizm to przymus pracy, który trudno zatrzymać, nawet gdy kosztuje zdrowie i relacje. Nie jest osobnym rozpoznaniem w klasyfikacjach chorób, ale psychologowie opisują go jako wzorzec podobny do uzależnienia: praca staje się głównym sposobem regulowania napięcia i poczucia własnej wartości, a odpoczynek budzi niepokój.
Badacze odróżniają pracoholizm od zaangażowania w pracę. Zaangażowanie daje energię i satysfakcję, a po pracy łatwo się od niej oderwać. Pracoholizm napędza raczej wewnętrzny przymus, perfekcjonizm i lęk przed oceną, a myśli o zadaniach nie wyłączają się ani wieczorem, ani na urlopie.
Jak może się przejawiać
- Pracujesz wieczorami i w weekendy, nawet gdy nikt tego od Ciebie nie oczekuje.
- W czasie wolnym czujesz niepokój albo winę, że „nic nie robisz”.
- Sprawdzasz służbową pocztę na urlopie i przy rodzinnym stole.
- Bliscy mówią, że brakuje Cię w domu, nawet gdy jesteś obok.
- Śpisz coraz krócej, pomijasz posiłki i odkładasz wizyty u lekarza.
- Poczucie własnej wartości zależy niemal wyłącznie od wyników w pracy.
Jak pomagamy
Wsparcie psychologiczne zaczyna się od zrozumienia, co napędza nadmierną pracę: perfekcjonizm, lęk przed porażką, potrzeba kontroli, a czasem ucieczka od trudnych spraw w domu. W terapii uczysz się stawiać granice czasowi pracy, znosić dyskomfort odpoczynku i budować poczucie wartości niezależne od wydajności. Pomocne bywają podejście poznawczo-behawioralne oraz terapia schematu, która pracuje między innymi z wygórowanymi standardami.
Jeśli pojawiają się wyczerpanie, bezsenność, kołatanie serca czy obniżony nastrój, warto równolegle zgłosić się do lekarza. Długotrwałe przeciążenie może prowadzić do wypalenia zawodowego i depresji, dlatego lepiej nie czekać, aż organizm sam wymusi przerwę.
Sprawdź się
Bezpłatne testy przesiewowe online. Wynik nie jest diagnozą, ale może pomóc w rozmowie ze specjalistą.
Test PSS-10 - Skala Odczuwanego Stresu online
Oceń subiektywne poczucie stresu w ciągu ostatniego miesiąca za pomocą 10 pytań.
ok. 4 min
Nurty, które mogą pomóc
Sposób pracy specjalista dobiera do osoby i jej sytuacji.
Terapia poznawczo-behawioralna
Ustrukturyzowana praca nad tym, jak myśli, emocje i zachowania wpływają na siebie nawzajem. Jeden z najlepiej zbadanych nurtów psychoterapii.
Terapia schematu
Metoda pracy z głęboko utrwalonymi wzorcami z dzieciństwa, które wracają w relacjach, emocjach i sposobie myślenia o sobie.
Terapia akceptacji i zaangażowania
Nurt trzeciej fali CBT. Zamiast walczyć z trudnymi myślami i uczuciami, uczysz się dawać im miejsce i działać zgodnie z tym, co dla Ciebie ważne.
Usługi
- Konsultacja psychologicznaPierwsze spotkanie z psychologiem, podczas którego omówimy Twoje potrzeby i zaplanujemy dalsze kroki.
- Psychoterapia indywidualnaPsychoterapia indywidualna w Gdańsku - regularne spotkania terapeutyczne nastawione na głębszą pracę nad emocjami i wzorcami myślenia.
- Psychoterapia onlineRegularna psychoterapia prowadzona online przez wideorozmowę - pełna terapia bez wychodzenia z domu. Sesje co tydzień, 50 min.
Najczęstsze pytania
Lubię swoją pracę. Czy to już pracoholizm?
Niekoniecznie. Ważne jest to, czy możesz przestać pracować bez napięcia i czy praca nie odbiera Ci snu, zdrowia i relacji. Jeśli odpoczynek daje Ci ulgę, a nie poczucie winy, mówimy raczej o zaangażowaniu.
Na czym polega terapia, skoro pracować i tak trzeba?
Celem nie jest rezygnacja z pracy, tylko odzyskanie wpływu na to, ile miejsca ona zajmuje. W terapii ustala się realistyczne granice, szuka innych źródeł satysfakcji i pracuje nad przekonaniami, które każą stale udowadniać swoją wartość. Tempo zmian zależy od Twojej sytuacji i potrzeb.
Powiązane obszary
Ten opis ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji ze specjalistą.
