Osobowość i zaburzenia psychiczne

Derealizacja

Świat wydaje się nierealny, jak za szybą, we mgle albo na filmie. Czym jest derealizacja, kiedy się pojawia i jak pomaga terapia.

Derealizacja: co warto wiedzieć

Derealizacja to poczucie, że otoczenie straciło realność. Znane miejsca wyglądają obco, kolory i dźwięki wydają się przytłumione albo nienaturalnie ostre, ludzie przypominają aktorów, a całość sprawia wrażenie snu lub sceny oglądanej zza szyby. Mimo to wiesz, że świat jest prawdziwy, a zmieniło się tylko to, jak go odbierasz.

Derealizacja często pojawia się razem z lękiem: podczas ataku paniki, w okresach przewlekłego stresu, przy dużym niewyspaniu albo po zażyciu substancji psychoaktywnych. Bywa też reakcją na trudne przeżycia. Sama w sobie nie zagraża zdrowiu, ale potrafi bardzo przestraszyć, a skupianie się na niej i ciągłe sprawdzanie, „czy już minęło”, sprzyja jej utrwalaniu.

Jak może się przejawiać

  • Ulica, którą chodzisz codziennie, nagle wygląda obco albo jak dekoracja.
  • Masz wrażenie, że między Tobą a światem jest szyba, mgła lub folia.
  • Odległości i rozmiary przedmiotów wydają się zmienione.
  • Rozmowy z ludźmi przypominają oglądanie filmu, w którym nie bierzesz udziału.
  • Czas płynie dziwnie, a dzień zlewa się w jedną całość.
  • Objawy nasilają się w zmęczeniu, w stresie albo w miejscach pełnych bodźców.

Jak pomagamy

Psycholog pomoże ustalić, w jakich sytuacjach derealizacja się pojawia i co ją podtrzymuje, a także sprawdzić, czy towarzyszy jej zaburzenie lękowe, depresja lub skutki trudnych doświadczeń. Praca obejmuje zwykle naukę obniżania napięcia, kierowania uwagi na otoczenie zamiast na obserwowanie objawów oraz stopniowy powrót do miejsc i aktywności, których zaczynasz unikać. Wykorzystuje się w niej między innymi techniki terapii poznawczo-behawioralnej oraz podejście terapii akceptacji i zaangażowania, które uczy mniej walczyć z nieprzyjemnymi doznaniami.

Jeśli derealizacji towarzyszą bóle głowy, zaburzenia widzenia lub drgawki albo pojawiła się po urazie głowy, skonsultuj się z lekarzem, aby wykluczyć przyczyny neurologiczne.

Sprawdź się

Bezpłatne testy przesiewowe online. Wynik nie jest diagnozą, ale może pomóc w rozmowie ze specjalistą.

Nurty, które mogą pomóc

Sposób pracy specjalista dobiera do osoby i jej sytuacji.

  • Terapia poznawczo-behawioralna

    Ustrukturyzowana praca nad tym, jak myśli, emocje i zachowania wpływają na siebie nawzajem. Jeden z najlepiej zbadanych nurtów psychoterapii.

  • Terapia akceptacji i zaangażowania

    Nurt trzeciej fali CBT. Zamiast walczyć z trudnymi myślami i uczuciami, uczysz się dawać im miejsce i działać zgodnie z tym, co dla Ciebie ważne.

Usługi

Najczęstsze pytania

Czy derealizacja to objaw nerwicy?

Często tak. Derealizacja należy do objawów opisywanych w kryteriach napadu paniki i bywa częścią zaburzeń lękowych, a wtedy zwykle słabnie, gdy obniża się poziom lęku. Może jednak towarzyszyć też depresji, traumie czy niewyspaniu, dlatego warto przyjrzeć się całemu obrazowi.

Co robić w chwili, gdy świat wydaje się nierealny?

Pomaga skierowanie uwagi na konkretne bodźce: nazwanie kilku przedmiotów wokół, dotknięcie czegoś zimnego, spokojny, wolniejszy oddech. Przypomnij sobie, że to znane, przemijające doznanie, a nie znak utraty kontroli. Jeśli epizody się powtarzają, takie techniki najlepiej przećwiczyć z terapeutą.

Powiązane obszary

Ten opis ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji ze specjalistą.

Kto pomaga: Derealizacja

Specjaliści z naszego zespołu, którzy pracują z tym obszarem.

Na podstawie zakresów pracy, które specjaliści sami zaznaczyli w ankiecie zespołu.

Umów wizytę

Przeczytaj na blogu

Wszystkie artykuły

Wróć do obszarów pomocy

Najbliższy wolny terminWolny terminSprawdź dostępne terminy online