Derealizacja
Świat wydaje się nierealny, jak za szybą, we mgle albo na filmie. Czym jest derealizacja, kiedy się pojawia i jak pomaga terapia.
Derealizacja: co warto wiedzieć
Derealizacja to poczucie, że otoczenie straciło realność. Znane miejsca wyglądają obco, kolory i dźwięki wydają się przytłumione albo nienaturalnie ostre, ludzie przypominają aktorów, a całość sprawia wrażenie snu lub sceny oglądanej zza szyby. Mimo to wiesz, że świat jest prawdziwy, a zmieniło się tylko to, jak go odbierasz.
Derealizacja często pojawia się razem z lękiem: podczas ataku paniki, w okresach przewlekłego stresu, przy dużym niewyspaniu albo po zażyciu substancji psychoaktywnych. Bywa też reakcją na trudne przeżycia. Sama w sobie nie zagraża zdrowiu, ale potrafi bardzo przestraszyć, a skupianie się na niej i ciągłe sprawdzanie, „czy już minęło”, sprzyja jej utrwalaniu.
Jak może się przejawiać
- Ulica, którą chodzisz codziennie, nagle wygląda obco albo jak dekoracja.
- Masz wrażenie, że między Tobą a światem jest szyba, mgła lub folia.
- Odległości i rozmiary przedmiotów wydają się zmienione.
- Rozmowy z ludźmi przypominają oglądanie filmu, w którym nie bierzesz udziału.
- Czas płynie dziwnie, a dzień zlewa się w jedną całość.
- Objawy nasilają się w zmęczeniu, w stresie albo w miejscach pełnych bodźców.
Jak pomagamy
Psycholog pomoże ustalić, w jakich sytuacjach derealizacja się pojawia i co ją podtrzymuje, a także sprawdzić, czy towarzyszy jej zaburzenie lękowe, depresja lub skutki trudnych doświadczeń. Praca obejmuje zwykle naukę obniżania napięcia, kierowania uwagi na otoczenie zamiast na obserwowanie objawów oraz stopniowy powrót do miejsc i aktywności, których zaczynasz unikać. Wykorzystuje się w niej między innymi techniki terapii poznawczo-behawioralnej oraz podejście terapii akceptacji i zaangażowania, które uczy mniej walczyć z nieprzyjemnymi doznaniami.
Jeśli derealizacji towarzyszą bóle głowy, zaburzenia widzenia lub drgawki albo pojawiła się po urazie głowy, skonsultuj się z lekarzem, aby wykluczyć przyczyny neurologiczne.
Sprawdź się
Bezpłatne testy przesiewowe online. Wynik nie jest diagnozą, ale może pomóc w rozmowie ze specjalistą.
Test GAD-7 - Skala Zaburzenia Lękowego Uogólnionego
Oceń nasilenie objawów lęku uogólnionego za pomocą sprawdzonego klinicznie narzędzia.
ok. 3 min
Test PSS-10 - Skala Odczuwanego Stresu online
Oceń subiektywne poczucie stresu w ciągu ostatniego miesiąca za pomocą 10 pytań.
ok. 4 min
Nurty, które mogą pomóc
Sposób pracy specjalista dobiera do osoby i jej sytuacji.
Terapia poznawczo-behawioralna
Ustrukturyzowana praca nad tym, jak myśli, emocje i zachowania wpływają na siebie nawzajem. Jeden z najlepiej zbadanych nurtów psychoterapii.
Terapia akceptacji i zaangażowania
Nurt trzeciej fali CBT. Zamiast walczyć z trudnymi myślami i uczuciami, uczysz się dawać im miejsce i działać zgodnie z tym, co dla Ciebie ważne.
Usługi
- Konsultacja psychologicznaPierwsze spotkanie z psychologiem, podczas którego omówimy Twoje potrzeby i zaplanujemy dalsze kroki.
- Psychoterapia w nurcie poznawczo-behawioralnym (CBT)Psychoterapia w nurcie poznawczo-behawioralnym (CBT) w Gdańsku - skuteczna metoda pracy nad myślami, emocjami i zachowaniami. Sesje 50 min.
- Psychoterapia indywidualnaPsychoterapia indywidualna w Gdańsku - regularne spotkania terapeutyczne nastawione na głębszą pracę nad emocjami i wzorcami myślenia.
Najczęstsze pytania
Czy derealizacja to objaw nerwicy?
Często tak. Derealizacja należy do objawów opisywanych w kryteriach napadu paniki i bywa częścią zaburzeń lękowych, a wtedy zwykle słabnie, gdy obniża się poziom lęku. Może jednak towarzyszyć też depresji, traumie czy niewyspaniu, dlatego warto przyjrzeć się całemu obrazowi.
Co robić w chwili, gdy świat wydaje się nierealny?
Pomaga skierowanie uwagi na konkretne bodźce: nazwanie kilku przedmiotów wokół, dotknięcie czegoś zimnego, spokojny, wolniejszy oddech. Przypomnij sobie, że to znane, przemijające doznanie, a nie znak utraty kontroli. Jeśli epizody się powtarzają, takie techniki najlepiej przećwiczyć z terapeutą.
Powiązane obszary
Ten opis ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji ze specjalistą.



















