Asertywność
Trudność z odmawianiem, wyrażaniem zdania i stawianiem granic potrafi męczyć w pracy i w domu. Czym jest asertywność i jak można się jej uczyć.
Asertywność: co warto wiedzieć
Asertywność to umiejętność wyrażania swoich myśli, uczuć i potrzeb w sposób bezpośredni i szczery, z szacunkiem dla siebie i drugiej osoby. Mieści się pomiędzy uległością, w której Twoje potrzeby schodzą na dalszy plan, a agresją, w której przestają się liczyć potrzeby innych. Obejmuje między innymi odmawianie, wyrażanie i przyjmowanie krytyki, proszenie o pomoc oraz przyjmowanie komplementów.
Trudność z asertywnością rzadko wynika z tego, że nie wiesz, co powiedzieć. Częściej stoją za nią lęk przed odrzuceniem lub konfliktem, wyniesione z domu przekonanie, że cudze potrzeby są ważniejsze, albo niska samoocena. Dlatego oprócz ćwiczenia konkretnych zdań warto przyjrzeć się temu, co dzieje się w Tobie w chwili, gdy masz powiedzieć „nie”.
Jak może się przejawiać
- Zgadzasz się na dodatkowe zadania, choć wiesz, że nie masz na nie czasu.
- Po rozmowie długo odtwarzasz w głowie, co należało powiedzieć inaczej.
- Przepraszasz nawet wtedy, gdy nie ma za co.
- Łatwiej Ci zrobić coś w pojedynkę, niż poprosić o pomoc.
- Długo tłumisz złość, a potem wybuchasz w najmniej oczekiwanym momencie.
- Krytyka, nawet życzliwa, na długo wytrąca Cię z równowagi.
Jak pomagamy
Na spotkaniach z psychologiem możesz przyjrzeć się sytuacjom, w których najtrudniej Ci zachować się asertywnie, i temu, co je uruchamia. Praca łączy zwykle zrozumienie własnych przekonań z ćwiczeniem konkretnych zachowań, takich jak odmowa, wyrażanie niezadowolenia czy proszenie o to, czego potrzebujesz, najpierw w bezpiecznych warunkach, a potem w codziennym życiu. Może się to odbywać w ramach spotkań rozwojowych, coachingu albo psychoterapii, jeśli trudności mają głębsze korzenie.
Jeśli brakowi asertywności towarzyszą silny lęk przed oceną, unikanie kontaktów albo długotrwale obniżony nastrój, warto omówić to na konsultacji, bo może chodzić o coś więcej niż brak umiejętności, na przykład o fobię społeczną lub depresję.
Sprawdź się
Bezpłatne testy przesiewowe online. Wynik nie jest diagnozą, ale może pomóc w rozmowie ze specjalistą.
Test SES (Skala Samooceny Rosenberga) - darmowy test online
Zbadaj swoją samoocenę za pomocą jednej z najpopularniejszych skal psychologicznych na świecie.
ok. 3 min
Skala GSE - Poczucie Własnej Skuteczności
Zbadaj swoje poczucie własnej skuteczności - przekonanie o zdolności radzenia sobie z wyzwaniami.
ok. 3 min
Nurty, które mogą pomóc
Sposób pracy specjalista dobiera do osoby i jej sytuacji.
Terapia poznawczo-behawioralna
Ustrukturyzowana praca nad tym, jak myśli, emocje i zachowania wpływają na siebie nawzajem. Jeden z najlepiej zbadanych nurtów psychoterapii.
Analiza transakcyjna
Nurt stworzony przez Erica Berne'a, który opisuje powtarzające się wzorce w relacjach za pomocą stanów ego: Rodzica, Dorosłego i Dziecka.
Terapia Gestalt
Humanistyczny nurt skupiony na tym, co przeżywasz tu i teraz: na emocjach, ciele i kontakcie z innymi. Ważną rolę odgrywają w nim eksperymenty.
Usługi
- Psychoterapia indywidualnaPsychoterapia indywidualna w Gdańsku - regularne spotkania terapeutyczne nastawione na głębszą pracę nad emocjami i wzorcami myślenia.
- Rozwój osobistyWsparcie psychologiczne w procesie rozwoju osobistego - budowanie samoświadomości, pewności siebie i realizacja celów życiowych.
- Coaching indywidualnyCoaching indywidualny w Gdańsku - profesjonalne wsparcie w wyznaczaniu celów, budowaniu motywacji i rozwoju kompetencji życiowych.
Najczęstsze pytania
Czy asertywność to nie egoizm?
Nie. Asertywność oznacza uwzględnianie zarówno własnych potrzeb, jak i potrzeb drugiej osoby, podczas gdy egoizm pomija te drugie. Osoba asertywna może odmówić i jednocześnie rozumieć, że ktoś poczuje się zawiedziony. Jasne komunikaty często ułatwiają relacje, bo inni wiedzą, na czym stoją.
Czy asertywności można się nauczyć w dorosłym życiu?
Tak, to umiejętność, a nie cecha, z którą trzeba się urodzić. Trening asertywności jest jedną z klasycznych technik terapii poznawczo-behawioralnej. Zmiana wymaga jednak praktyki, a pierwsze próby bywają niezręczne, co jest naturalną częścią nauki.
Powiązane obszary
Ten opis ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji ze specjalistą.








