Trauma, violence and loss

Grief

Grief has no single rhythm or deadline, and the pain comes in waves. How it changes over time and when prolonged grief needs support.

The detailed description below is in Polish.

Need urgent help?

Grief: what to know

Żałoba to naturalna odpowiedź na stratę, a nie zaburzenie. Rzadko przebiega według kolejnych etapów: popularne modele faz pomagają nazwać emocje, ale nie opisują obowiązkowej kolejności. Psychologowie opisują raczej ruch wahadła: raz zwracasz się ku stracie, wspomnieniom i tęsknocie, a raz ku codzienności, nowym obowiązkom i odbudowie życia. Oba kierunki są potrzebne.

Ból po stracie z czasem zwykle łagodnieje, choć może wracać przy rocznicach, świętach czy ważnych wydarzeniach. U części osób żałoba długo nie traci na sile i odbiera siły do codziennego życia. Klasyfikacje mówią wtedy o przedłużonej żałobie: ICD-11 po co najmniej sześciu miesiącach od straty, a DSM-5-TR u dorosłych po co najmniej dwunastu, jeśli intensywna tęsknota lub zaabsorbowanie zmarłą osobą wyraźnie utrudniają funkcjonowanie.

How it can show up

  • Tęsknota przychodzi falami, czasem w zupełnie zwyczajnych momentach.
  • Rocznice, święta i ważne daty przywracają ból, który wydawał się słabszy.
  • Trudno Ci odnaleźć się w nowych rolach i obowiązkach po stracie.
  • Masz poczucie, że inni oczekują, że „powinno już przejść”.
  • Unikasz miejsc i rzeczy związanych ze zmarłą osobą albo przeciwnie, nie możesz się od nich oderwać.
  • Przyszłość bez tej osoby wydaje się pusta i trudno znaleźć w niej sens.

How we help

Większość osób w żałobie z czasem odnajduje się dzięki wsparciu bliskich, bez pomocy specjalisty. Badania nad pomocą w żałobie pokazują, że najwięcej korzystają osoby, u których ból nie łagodnieje z czasem. Na konsultacji psychologicznej możesz porozmawiać o tym, co przeżywasz, i sprawdzić, jakiej pomocy teraz potrzebujesz. Wsparcie może mieć formę krótszej terapii psychologicznej albo psychoterapii.

Przy przedłużonej żałobie stosuje się formy terapii opracowane specjalnie do pracy ze stratą, często oparte na podejściu poznawczo-behawioralnym. Gdy żałoba dotyka kilku osób w rodzinie naraz, a rozmowy o stracie kończą się kłótnią lub milczeniem, można rozważyć terapię rodzinną. Jeśli dołącza depresja, myśli rezygnacyjne lub nadużywanie alkoholu, potrzebna bywa też konsultacja u lekarza psychiatry.

When to seek help right away

Gdy żałobie towarzyszą myśli o odebraniu sobie życia albo przekonanie, że bez zmarłej osoby nie ma po co żyć, skorzystaj z pomocy kryzysowej i nie zostawaj z tym w pojedynkę.

Self-assessment

Free online screening tests. The result is not a diagnosis, but it can help in a conversation with a specialist.

  • PHQ-9

    Sprawdź nasilenie objawów depresji za pomocą najczęściej stosowanego narzędzia przesiewowego na świecie.

    about 3 min

  • K-10

    Oceń poziom dystresu psychicznego i ogólnego napięcia emocjonalnego za pomocą 10 pytań.

    about 4 min

Therapy approaches that can help

The specialist chooses the way of working to suit the person and their situation.

  • Cognitive behavioural therapy

    Structured work on how thoughts, emotions and behaviour affect one another. One of the most thoroughly researched approaches in psychotherapy.

  • Acceptance and commitment therapy

    A third-wave CBT approach. Instead of fighting difficult thoughts and feelings, you learn to make room for them and act on what matters to you.

  • Humanistic therapy

    An approach centred on your experience, choices and search for meaning, with a therapeutic relationship built on empathy, acceptance and genuineness.

Services

Frequently asked questions

Ile powinna trwać żałoba?

Nie ma jednego terminu. Ból zwykle stopniowo łagodnieje, ale tęsknota może towarzyszyć przez całe życie i nie świadczy o tym, że coś jest nie tak. Sygnałem do szukania pomocy jest raczej to, że po wielu miesiącach żałoba nadal wypełnia większość dnia i nie pozwala wrócić do ważnych dla Ciebie spraw.

Czy żałoba dotyczy tylko śmierci?

Słowo „żałoba” najczęściej odnosi się do śmierci bliskiej osoby, ale podobnie można przeżywać inne straty, na przykład poronienie, rozstanie, utratę zdrowia czy pracy. Każda z nich zasługuje na uwagę, nawet jeśli otoczenie nie traktuje jej poważnie.

Related areas

This description is for information only and does not replace a consultation with a specialist.

Who can help: Grief

Specialists on our team who work in this area.

Based on our specialists' own answers in the team survey.

Book a visit

Read more on our blog

All articles

Back to areas of help

Next free appointmentFree slotCheck available times online