Psychological trauma
An accident, an assault, a sudden loss or violence can leave a lasting mark. How trauma affects the body and emotions, and when to seek support.
The detailed description below is in Polish.
Psychological trauma: what to know
Traumą nazywa się zarówno zdarzenie, które przekracza możliwości poradzenia sobie, jak i jego skutki dla psychiki i ciała. Może to być pojedyncze, nagłe wydarzenie, na przykład wypadek, napaść czy pożar, albo doświadczenia powtarzające się latami, takie jak przemoc, zaniedbanie czy życie w ciągłym napięciu. To, czy coś zostawi trwały ślad, zależy nie tylko od samego zdarzenia, ale też od wsparcia, jakie było wtedy dostępne, i od wcześniejszych doświadczeń.
Badania prowadzone w wielu krajach pokazują, że większość dorosłych przynajmniej raz w życiu doświadcza zdarzenia potencjalnie traumatycznego, a wiele osób z czasem odzyskuje równowagę. U części reakcje nie słabną i przechodzą w stres pourazowy, lęk, depresję, trudności ze snem czy dolegliwości z ciała. Nie oznacza to słabości, tylko że układ nerwowy wciąż reaguje tak, jakby zagrożenie trwało.
How it can show up
- Myśli wracają do zdarzenia, nawet gdy próbujesz zająć się czymś innym.
- Ciało reaguje napięciem, kołataniem serca lub drżeniem w sytuacjach, które przypominają tamte.
- Unikasz rozmów, miejsc albo aktywności, które kiedyś były zwyczajne.
- Masz trudności z koncentracją i pamięcią w codziennych sprawach.
- Zdarza się, że emocje jakby się wyłączają i zostaje odrętwienie.
- Sen jest płytki, przerywany albo pełen niepokojących snów.
How we help
Jeśli od zdarzenia minęło niewiele czasu, a emocje są bardzo silne, pomocna może być interwencja kryzysowa, której celem jest odzyskanie poczucia stabilności i bezpieczeństwa. Gdy trudności trwają dłużej albo wracają po latach, możesz zacząć od konsultacji psychotraumatologicznej. Specjalista oceni wpływ zdarzenia na Twoje codzienne funkcjonowanie i może zaproponować na przykład terapię EMDR, terapię somatyczną lub terapię poznawczo-behawioralną ukierunkowaną na traumę.
Nie musisz od razu wracać do szczegółów zdarzenia ani mieć pewności, że było „wystarczająco poważne”. Jeśli objawy są bardzo silne, długo nie możesz spać albo pojawia się depresja, specjalista może zasugerować także wizytę u lekarza psychiatry, który oceni, czy potrzebne jest leczenie.
When to seek help right away
Jeśli zagrożenie wciąż trwa albo pojawiają się myśli o odebraniu sobie życia, w pierwszej kolejności zadbaj o swoje bezpieczeństwo i skorzystaj z pomocy kryzysowej, zamiast czekać na wizytę.
Self-assessment
Free online screening tests. The result is not a diagnosis, but it can help in a conversation with a specialist.
PCL-5
Oceń nasilenie objawów stresu pourazowego (PTSD) za pomocą 20-pytaniowego narzędzia klinicznego.
about 8 min
ACE
Oceń wpływ trudnych doświadczeń z dzieciństwa na zdrowie i dobrostan w dorosłości.
about 4 min
K-10
Oceń poziom dystresu psychicznego i ogólnego napięcia emocjonalnego za pomocą 10 pytań.
about 4 min
Therapy approaches that can help
The specialist chooses the way of working to suit the person and their situation.
EMDR therapy
A structured trauma therapy recommended in PTSD treatment guidelines. You work with a distressing memory during bilateral stimulation, such as eye movements.
Cognitive behavioural therapy
Structured work on how thoughts, emotions and behaviour affect one another. One of the most thoroughly researched approaches in psychotherapy.
Somatic Experiencing
An approach to trauma and chronic stress that centres on bodily sensations and works with difficult experiences in small, manageable steps.
Services
- Psychotraumatological consultationPsychotraumatological consultation in Gdańsk - a specialist meeting for people after trauma. Diagnosis, an EMDR therapy plan and support.
- Crisis interventionImmediate psychological support in a crisis situation - loss of a loved one, trauma, sudden emotional crisis.
- Individual psychotherapyIndividual psychotherapy in Gdańsk - regular therapy sessions focused on deeper work on emotions and thought patterns.
- Psychological consultationFirst meeting with a psychologist where we discuss your needs and plan next steps.
Frequently asked questions
Skąd wiadomo, czy moje doświadczenie było traumą?
Nie ma listy zdarzeń, które „kwalifikują się” do traumy. Liczy się to, jak zdarzenie wpłynęło na Ciebie i czy jego skutki nadal utrudniają Ci życie. Jeśli coś z przeszłości wciąż wraca, budzi silne emocje lub sprawia, że unikasz ważnych spraw, warto porozmawiać o tym ze specjalistą.
Czy trauma z dzieciństwa może wpływać na dorosłe życie?
Może. Przewlekła przemoc, zaniedbanie czy brak bezpiecznego dorosłego w dzieciństwie bywają związane z trudnościami w emocjach, relacjach i zdrowiu w dorosłości. Nie jest to jednak wyrok, a nad skutkami takich doświadczeń można pracować w każdym wieku.
Related areas
This description is for information only and does not replace a consultation with a specialist.
