Therapy approach · ACT
Acceptance and commitment therapy
A third-wave CBT approach. Instead of fighting difficult thoughts and feelings, you learn to make room for them and act on what matters to you.
The detailed description of this approach is available in Polish only.
What it involves
Terapię akceptacji i zaangażowania rozwinął amerykański psycholog Steven Hayes wraz ze współpracownikami. Zalicza się ją do trzeciej fali terapii poznawczo-behawioralnej: zamiast spierać się z tym, co mówią trudne myśli, ACT przygląda się temu, jak się z nimi obchodzisz i na ile kierują Twoim działaniem. Teoretycznym zapleczem są badania nad językiem i poznaniem, znane jako teoria ram relacyjnych.
Punktem wyjścia jest obserwacja, że próby pozbycia się nieprzyjemnych przeżyć, na przykład lęku czy bolesnych wspomnień, często zawężają życie: coraz więcej rzeczy robimy po to, żeby czegoś nie poczuć. ACT pomaga rozwijać elastyczność psychologiczną, czyli zdolność do pozostawania w kontakcie z tym, co się dzieje, także gdy jest trudne, i podejmowania kroków w stronę tego, co jest dla Ciebie ważne.
What sessions look like
Spotkania odbywają się najczęściej co tydzień. ACT może mieć formę krótkiej, ustrukturyzowanej terapii albo być częścią dłuższej pracy, prowadzi się ją też w grupach. Terapeuta chętnie korzysta z metafor i ćwiczeń opartych na doświadczeniu, bo w tym podejściu ważniejsze od przekonywania argumentami jest sprawdzenie czegoś w praktyce.
Możesz na przykład ćwiczyć dystans do myśli, zauważając, że „mam myśl, że sobie nie poradzę” to coś innego niż „nie poradzę sobie”. Sporo miejsca zajmuje też nazywanie własnych wartości i planowanie małych, konkretnych działań zgodnych z nimi, które podejmujesz między sesjami. Do tego dochodzą krótkie ćwiczenia uważności.
What it can help with
- Zaburzenia lękowe, w tym lęk uogólniony
- Depresja
- Przewlekły ból i życie z chorobą przewlekłą
- Stres i wypalenie zawodowe
- Natrętne myśli i zamartwianie się
- Poczucie, że życie kręci się wokół unikania
What the research says
ACT ma wiele badań z losowym przydziałem, obejmujących między innymi zaburzenia lękowe, depresję, przewlekły ból i radzenie sobie ze stresem. W metaanalizach wypada zwykle lepiej niż brak leczenia i podobnie jak inne uznane metody, w tym klasyczna CBT. Brytyjskie wytyczne NICE dotyczące przewlekłego bólu pierwotnego wymieniają ACT obok CBT jako metodę, którą warto rozważyć. Podobnie jak w innych nurtach, na efekty wpływa też relacja z terapeutą, a zwłaszcza zaufanie i zgoda co do celów oraz sposobu pracy.
Areas of help
Services
You can work in this approach through the services below. Details, prices and booking are on each service page.
Frequently asked questions
Czy akceptacja w ACT oznacza poddanie się?
Nie. Akceptacja dotyczy myśli, emocji i odczuć, których nie da się po prostu wyłączyć, a nie sytuacji, które można i warto zmienić. Chodzi o to, by mniej sił tracić na walkę z własnymi przeżyciami, a więcej przeznaczać na działania ważne dla Ciebie.
Czy ACT to po prostu odmiana CBT?
Należy do tej samej rodziny, ale rozkłada akcenty inaczej. Klasyczna CBT często uczy sprawdzać i zmieniać treść myśli, na przykład szukając dowodów za i przeciw. ACT zwraca większą uwagę na Twój stosunek do myśli i uczy zauważać je z dystansem, bez wchodzenia z nimi w spór. W praktyce oba podejścia bywają ze sobą łączone.
Czy w ACT trzeba medytować?
Nie trzeba. Terapia korzysta z ćwiczeń uważności, ale zwykle są one krótkie i można je wykonywać w codziennych sytuacjach, na przykład podczas jedzenia czy spaceru. Jeśli medytacja Ci nie odpowiada, terapeuta zaproponuje inne sposoby.
Specialists working in this approach: Acceptance and commitment therapy

mgr Anna Lewicka
Psychologist, Psychotherapist in training
View profile
Based on our specialists' own answers in the team survey.
Read more on our blog
Psychotherapy · in Polish
Terapia ACT (akceptacji i zaangażowania) - na czym polega i komu pomaga?
Read the articlePsychology · in Polish
Mindfulness - co to jest, ćwiczenia i korzyści dla zdrowia
Read the articlePsychology · in Polish
Overthinking - co to jest i jak przestać nadmiernie myśleć
Read the articleAnxiety · in Polish
Natrętne myśli - czym są i jak sobie z nimi radzić
Read the articlePsychotherapy · in Polish
Nurty psychoterapii - porównanie podejść i jak wybrać odpowiedni
Read the article