Therapy approach
Schema therapy
A method for working with deeply ingrained patterns from childhood that resurface in relationships, emotions and the way you think about yourself.
The detailed description of this approach is available in Polish only.
What it involves
Terapię schematu opracował amerykański psycholog Jeffrey Young, szukając sposobu pomocy osobom, którym standardowa terapia poznawczo-behawioralna nie wystarczała, zwłaszcza przy długotrwałych trudnościach w relacjach i zaburzeniach osobowości. Łączy elementy CBT z teorią przywiązania, ujęciem psychodynamicznym i technikami doświadczeniowymi, zaczerpniętymi między innymi z terapii Gestalt.
Schematy to szerokie wzorce wspomnień, emocji, myśli i odczuć z ciała, które powstają, gdy w dzieciństwie podstawowe potrzeby, takie jak bezpieczeństwo, akceptacja czy autonomia, nie były wystarczająco zaspokajane. Na przykład schemat opuszczenia może sprawiać, że nawet krótkie milczenie partnera przeżywasz jak zapowiedź odejścia. Terapia pomaga rozpoznać te wzorce, zrozumieć, skąd się wzięły, i stopniowo szukać zdrowszych sposobów dbania o swoje potrzeby.
What sessions look like
Typowy rytm to jedno spotkanie w tygodniu, a w trudniejszych okresach czasem więcej. Na początku sporo miejsca zajmuje rozpoznanie Twoich schematów i trybów, czyli stanów emocjonalnych, w które wpadasz, na przykład bezradnego dziecka albo surowego wewnętrznego krytyka. Pomocne bywają w tym kwestionariusze i rozmowa o historii życia.
Praca łączy rozmowę z technikami angażującymi emocje: przepisywaniem wyobrażeń, czyli powrotem w wyobraźni do trudnej sceny z przeszłości i zmianą jej przebiegu, dialogami na krzesłach oraz kartami, które przypominają o nowych sposobach reagowania. Terapeuta jest ciepły i aktywny, a w granicach relacji terapeutycznej częściowo odpowiada na potrzeby, które kiedyś pozostały niezaspokojone. Nazywa się to ograniczonym ponownym rodzicielstwem.
What it can help with
- Zaburzenie osobowości borderline
- Inne zaburzenia osobowości, na przykład osobowość unikająca lub zależna
- Powtarzające się bolesne wzorce w związkach
- Przewlekła depresja i niska samoocena, gdy krótsza terapia nie wystarczyła
- Silny wewnętrzny krytyk i perfekcjonizm
- Skutki emocjonalnego zaniedbania w dzieciństwie
What the research says
Terapia schematu ma badania z losowym przydziałem, przede wszystkim w zaburzeniu osobowości borderline, gdzie wypadała korzystnie, także w porównaniu z inną specjalistyczną metodą. Obiecujące wyniki pojawiły się również w innych zaburzeniach osobowości, na przykład w osobowości unikającej czy zależnej. W przewlekłej depresji i zaburzeniach lękowych baza dowodów jest skromniejsza i wciąż się rozwija. Ciepła, zaangażowana postawa terapeuty należy tu do samej metody: to w relacji z nim można doświadczyć, że ważne potrzeby są zauważane i traktowane poważnie.
Areas of help
Services
You can work in this approach through the services below. Details, prices and booking are on each service page.
Frequently asked questions
Czym terapia schematu różni się od CBT?
Wyrosła z CBT, ale sięga głębiej w historię życia i znacznie więcej pracuje na emocjach, na przykład w wyobrażeniach i dialogach na krzesłach. Większą rolę odgrywa też sama relacja z terapeutą. Zwykle trwa dłużej niż standardowa terapia poznawczo-behawioralna.
Ile trwa terapia schematu?
Najczęściej jest to praca średnio- lub długoterminowa. Przy utrwalonych wzorcach i zaburzeniach osobowości trwa często rok lub dłużej, przy węższych trudnościach bywa krótsza. Plan i tempo omawia się z terapeutą.
Czy terapia schematu jest tylko dla osób z zaburzeniami osobowości?
Nie. Powstała z myślą o trudnościach długotrwałych i opornych na krótsze formy pomocy, ale korzystają z niej także osoby bez takiej diagnozy, które zauważają u siebie powtarzające się bolesne wzorce, na przykład w związkach albo w sposobie traktowania siebie.
Specialists working in this approach: Schema therapy
Call reception and we will match you with the right specialist.
Based on our specialists' own answers in the team survey.
Read more on our blog
Psychotherapy · in Polish
Terapia schematów: czym jest, jak przebiega i komu pomaga?
Read the articlePsychotherapy · in Polish
Terapia schematów - jak działa i komu pomaga
Read the articlePsychotherapy · in Polish
Wewnętrzne dziecko - czym jest i jak je uleczyć w terapii
Read the articlePersonal development · in Polish
Wewnętrzny krytyk - jak wyciszyć samokrytykę
Read the articlePsychology · in Polish
Borderline - co to jest, objawy i leczenie zaburzenia osobowości z pogranicza
Read the articlePsychotherapy · in Polish
Nurty psychoterapii - porównanie podejść i jak wybrać odpowiedni
Read the article