Personality and mental disorders

Personality disorders

Rigid patterns of thinking, feeling and reacting that repeat across many situations. What personality disorders are and how therapy helps.

The detailed description below is in Polish.

Personality disorders: what to know

Każdy ma swój styl reagowania na stres, bliskość czy krytykę. O zaburzeniu osobowości mówi się wtedy, gdy pewne wzorce są tak sztywne, że powtarzają się w wielu sytuacjach, utrzymują się od okresu dojrzewania lub wczesnej dorosłości i wyraźnie utrudniają relacje, pracę albo samopoczucie. Najwięcej cierpienia doświadcza często sama osoba, choć nie zawsze łączy swoje trudności z tymi wzorcami.

Klasyfikacje opisują różne rodzaje zaburzeń osobowości, na przykład osobowość borderline, narcystyczną, unikającą, zależną, anankastyczną czy dyssocjalną. Najnowsza klasyfikacja ICD-11 odchodzi od sztywnych typów i ocenia przede wszystkim nasilenie trudności oraz dominujące cechy. Rozpoznanie nie jest etykietą na całe życie, bo cechy osobowości mogą się zmieniać.

How it can show up

  • Podobne konflikty powtarzają się w kolejnych związkach, miejscach pracy czy przyjaźniach.
  • Masz wrażenie, że reagujesz zbyt mocno albo zbyt sztywno, a mimo prób trudno Ci to zmienić.
  • Bliskość jest trudna: albo bardzo jej potrzebujesz, albo trzymasz ludzi na dystans.
  • Krytyka, odrzucenie lub zmiana planów wywołują reakcję nieproporcjonalną do sytuacji.
  • Inni opisują Cię zupełnie inaczej, niż Ty widzisz siebie.
  • Kolejne próby zmiany kończą się podobnie, a poczucie, że coś „nie gra”, trwa latami.

How we help

Pomoc zaczyna się od konsultacji psychologicznej, na której przyglądacie się powtarzającym się wzorcom i ich kosztom. W razie potrzeby psycholog może przeprowadzić pogłębioną diagnozę z użyciem ustrukturalizowanego wywiadu klinicznego SCID-5-PD, który obejmuje dziesięć zaburzeń osobowości opisanych w DSM-5. Diagnoza nie służy przyklejeniu etykiety, tylko lepszemu dobraniu terapii.

W pracy z zaburzeniami osobowości stosuje się zwykle psychoterapię długoterminową, na przykład terapię schematów, psychoterapię psychodynamiczną lub terapię dialektyczno-behawioralną. W naszym centrum dostępne są terapia schematów i psychoterapia psychodynamiczna. Konsultacja psychiatryczna bywa potrzebna, gdy pojawiają się depresja, silny lęk, uzależnienie lub myśli samobójcze.

Therapy approaches that can help

The specialist chooses the way of working to suit the person and their situation.

  • Schema therapy

    A method for working with deeply ingrained patterns from childhood that resurface in relationships, emotions and the way you think about yourself.

  • Psychodynamic therapy

    Therapy that helps you understand how earlier experiences and unconscious relationship patterns shape what you go through today.

  • Dialectical behaviour therapy

    A therapy for people who experience emotions very intensely. It combines acceptance with learning skills to regulate emotions and cope in a crisis.

Services

Frequently asked questions

Czy zaburzenie osobowości to choroba psychiczna?

W klasyfikacjach zaburzenia osobowości należą do zaburzeń psychicznych, ale różnią się od chorób takich jak schizofrenia czy choroba afektywna dwubiegunowa. Nie mają wyraźnego początku w określonym momencie, tylko dotyczą trwałych sposobów funkcjonowania. Dlatego podstawową formą pomocy jest psychoterapia.

Czy osobowość można zmienić w dorosłym życiu?

W pewnym zakresie tak. Temperament jest stosunkowo stały, ale sposoby radzenia sobie, przekonania o sobie i innych oraz wzorce w relacjach mogą się zmieniać. Badania podłużne pokazują, że cechy osobowości zmieniają się w ciągu życia, a psychoterapia może ten proces wspierać.

Related areas

This description is for information only and does not replace a consultation with a specialist.

Who can help: Personality disorders

Specialists on our team who work in this area.

Based on our specialists' own answers in the team survey.

Book a visit

Read more on our blog

All articles

Back to areas of help

Next free appointmentFree slotCheck available times online