Antisocial traits
Avoiding people, or disregarding rules and other people's feelings? What being antisocial means in everyday language and in psychology, and where to find help.
The detailed description below is in Polish.
Antisocial traits: what to know
Słowo „aspołeczny” w codziennym języku często oznacza kogoś, kto unika ludzi, woli samotność albo źle czuje się w grupie. Takie zachowania częściej wiążą się z introwersją, nieśmiałością, lękiem społecznym albo zmęczeniem kontaktami i same w sobie nie są zaburzeniem. Pomocne jest wtedy pytanie, czy dystans wynika z wyboru, czy z lęku, który ogranicza życie.
W psychologii klinicznej aspołeczność oznacza coś innego: utrwalony wzorzec lekceważenia zasad, praw i uczuć innych osób, który klasyfikacje nazywają osobowością dyssocjalną lub antyspołeczną. Może mu towarzyszyć impulsywność, drażliwość, łamanie norm i trudność w braniu odpowiedzialności. Za takim wzorcem nierzadko stoją trudne doświadczenia z dzieciństwa, a ich zrozumienie nie oznacza usprawiedliwiania krzywdy.
How it can show up
- Spotkania towarzyskie męczą Cię bardziej niż innych i chętnie ich unikasz.
- Wolisz samotność, ale czasem doskwiera Ci brak bliskich relacji.
- Złość szybko przechodzi w wybuchy, a o konsekwencjach myślisz dopiero później.
- Zasady i obietnice traktujesz elastycznie, co prowadzi do konfliktów w pracy, w rodzinie lub z prawem.
- Gdy kogoś zranisz, trudno Ci poczuć wyrzuty sumienia albo szybko je odsuwasz.
- Bliscy mówią, że trudno Ci ufać albo że boją się Twoich reakcji.
How we help
Konsultacja psychologiczna pomaga rozróżnić, czy chodzi o potrzebę wycofania, lęk społeczny, czy utrwalone trudności w przestrzeganiu zasad i w relacjach z ludźmi. Gdy problemem jest unikanie ludzi z powodu lęku lub wstydu, skuteczna bywa psychoterapia poznawczo-behawioralna. Przy impulsywności, wybuchach złości i powtarzających się konfliktach terapia pomaga lepiej rozpoznawać napięcie, przewidywać konsekwencje i budować bardziej stabilne relacje.
Wsparcie jest dostępne także dla bliskich, którzy mierzą się z raniącymi zachowaniami, na przykład w formie konsultacji lub terapii rodzinnej. Gdy w grę wchodzą uzależnienie, agresja lub zachowania niebezpieczne, potrzebna bywa też konsultacja psychiatryczna, a osoby doznające przemocy mogą szukać pomocy w wyspecjalizowanych ośrodkach.
When to seek help right away
Jeśli doświadczasz przemocy lub gróźb ze strony bliskiej osoby albo czujesz, że tracisz kontrolę i możesz komuś zrobić krzywdę, nie czekaj na wizytę: zadbaj o bezpieczeństwo i wezwij pomoc.
Therapy approaches that can help
The specialist chooses the way of working to suit the person and their situation.
Cognitive behavioural therapy
Structured work on how thoughts, emotions and behaviour affect one another. One of the most thoroughly researched approaches in psychotherapy.
Schema therapy
A method for working with deeply ingrained patterns from childhood that resurface in relationships, emotions and the way you think about yourself.
Systemic therapy
An approach that sees difficulties in the context of family or couple relationships and looks for change in how close people affect one another.
Services
- Psychological consultationFirst meeting with a psychologist where we discuss your needs and plan next steps.
- Individual psychotherapyIndividual psychotherapy in Gdańsk - regular therapy sessions focused on deeper work on emotions and thought patterns.
- Family therapyFamily therapy in Gdańsk - joint work on communication, roles and relationships in the family. Sessions with family members taking part, 80 min.
Frequently asked questions
Czy introwertyk to osoba aspołeczna?
Nie. Introwersja to cecha temperamentu: potrzeba ciszy i czasu w samotności, żeby odpocząć po kontaktach z ludźmi. Osoba introwertyczna może mieć bliskie relacje i szanować zasady, tylko woli mniejsze grupy i spokojniejsze formy kontaktu. Z aspołecznością w sensie klinicznym nie ma to związku.
Czy osobowość dyssocjalną można leczyć?
To trudny obszar i nie ma tu szybkich rozwiązań, ale część osób korzysta z terapii, zwłaszcza gdy sama chce coś zmienić. Pracuje się wtedy nad kontrolą impulsów, rozpoznawaniem emocji i konsekwencji oraz nad relacjami. Ważne jest też leczenie trudności, które często współwystępują, na przykład uzależnienia.
Related areas
This description is for information only and does not replace a consultation with a specialist.
