Complex PTSD (CPTSD)
The effects of prolonged, repeated trauma that was hard to escape. How complex PTSD affects emotions, self-image and relationships.
The detailed description below is in Polish.
Complex PTSD (CPTSD): what to know
Złożony zespół stresu pourazowego opisano w klasyfikacji ICD-11 jako osobne rozpoznanie. Rozwija się najczęściej po traumie długotrwałej lub powtarzającej się, z której ucieczka była bardzo trudna albo niemożliwa, na przykład po latach przemocy w rodzinie lub w związku, wykorzystywaniu w dzieciństwie, niewoli czy torturach. W amerykańskiej klasyfikacji DSM-5 nie ma go jako odrębnej diagnozy, dlatego to określenie bywa używane różnie.
Oprócz objawów znanych z PTSD, czyli powracających wspomnień, unikania i poczucia zagrożenia, pojawiają się trwałe trudności w trzech obszarach: w regulowaniu emocji, w obrazie siebie, któremu towarzyszy wstyd, poczucie winy lub bezwartościowości, oraz w relacjach z innymi. To nie wada charakteru, tylko zrozumiały sposób, w jaki psychika przystosowała się do życia w ciągłym zagrożeniu.
How it can show up
- Emocje bywają tak silne, że trudno je uspokoić, albo przeciwnie, przez długi czas czujesz pustkę i odrętwienie.
- Towarzyszy Ci głębokie przekonanie, że jest z Tobą coś nie tak.
- Wstyd lub poczucie winy pojawiają się nawet tam, gdzie nie ma ku nim powodu.
- Trudno Ci zaufać ludziom albo poczuć się blisko kogoś, nawet gdy bardzo tego chcesz.
- Ton głosu, zapach czy pewne sytuacje wywołują reakcję nieproporcjonalną do tego, co dzieje się teraz.
- Zdarzają się chwile odcięcia, jakby to, co się dzieje, działo się obok Ciebie.
How we help
Pierwszym krokiem może być konsultacja psychotraumatologiczna albo konsultacja psychologiczna. Specjalista pyta o Twoje obecne trudności i zasoby, nie wymaga opowiadania całej historii. Praca z CPTSD często przebiega etapami: najpierw buduje się poczucie bezpieczeństwa i umiejętność radzenia sobie z emocjami, a dopiero potem, jeśli to potrzebne i w Twoim tempie, wraca się do trudnych wspomnień, na przykład z pomocą EMDR, terapii poznawczo-behawioralnej ukierunkowanej na traumę lub terapii schematów.
Ponieważ trauma relacyjna podważa zaufanie, sama relacja z terapeutą jest ważną częścią pracy i jej budowanie może wymagać czasu. Jeśli towarzyszy Ci głęboka depresja, nasilone samookaleczenia lub uzależnienie, pomocne bywa równoległe leczenie u lekarza psychiatry.
When to seek help right away
Gdy pojawiają się myśli samobójcze albo samookaleczenia przybierają na sile, potraktuj to jako sytuację pilną i nie odkładaj szukania pomocy do najbliższej wizyty.
Self-assessment
Free online screening tests. The result is not a diagnosis, but it can help in a conversation with a specialist.
Therapy approaches that can help
The specialist chooses the way of working to suit the person and their situation.
EMDR therapy
A structured trauma therapy recommended in PTSD treatment guidelines. You work with a distressing memory during bilateral stimulation, such as eye movements.
Cognitive behavioural therapy
Structured work on how thoughts, emotions and behaviour affect one another. One of the most thoroughly researched approaches in psychotherapy.
Schema therapy
A method for working with deeply ingrained patterns from childhood that resurface in relationships, emotions and the way you think about yourself.
Dialectical behaviour therapy
A therapy for people who experience emotions very intensely. It combines acceptance with learning skills to regulate emotions and cope in a crisis.
Services
- Psychotraumatological consultationPsychotraumatological consultation in Gdańsk - a specialist meeting for people after trauma. Diagnosis, an EMDR therapy plan and support.
- Individual psychotherapyIndividual psychotherapy in Gdańsk - regular therapy sessions focused on deeper work on emotions and thought patterns.
- Schema therapySchema therapy in Gdańsk - working on deep emotional patterns and beliefs formed in childhood. 50-minute sessions.
- Psychological consultationFirst meeting with a psychologist where we discuss your needs and plan next steps.
Frequently asked questions
Czym CPTSD różni się od PTSD?
W obu przypadkach występują powracające wspomnienia, unikanie i poczucie zagrożenia. W CPTSD dochodzą do tego trwałe trudności z emocjami, obrazem siebie i relacjami, które zwykle wiążą się z długotrwałą traumą, na przykład w dzieciństwie. Rozpoznanie stawia specjalista po rozmowie, a nie test czy opis w internecie.
Czy muszę wracać do najgorszych wspomnień?
Nie od razu i nie bez przygotowania. Na początku pracy ważniejsze jest wzmocnienie poczucia bezpieczeństwa i sposobów radzenia sobie z napięciem. Decyzję o tym, czy i kiedy pracować z konkretnymi wspomnieniami, podejmujecie wspólnie z terapeutą.
Related areas
This description is for information only and does not replace a consultation with a specialist.
