Post-traumatic stress disorder (PTSD)

Zespół stresu pourazowego może rozwinąć się po zdarzeniu skrajnie zagrażającym lub przerażającym, takim jak wypadek, napaść, katastrofa, wojna, ciężka choroba zagrażająca życiu albo nagła, gwałtowna śmierć bliskiej osoby. Według klasyfikacji ICD-11 jego rdzeń tworzą trzy grupy objawów: ponowne przeżywanie zdarzenia tak, jakby działo się teraz, unikanie wszystkiego, co o nim przypomina, oraz utrzymujące się poczucie zagrożenia, czyli wzmożona czujność i łatwe wpadanie w przestrach.

Silne reakcje w pierwszych dniach i tygodniach po takim zdarzeniu są częste i u wielu osób stopniowo słabną. O PTSD mówi się wtedy, gdy objawy utrzymują się dłużej i wyraźnie utrudniają codzienne życie. Mogą też pojawić się z opóźnieniem, nawet po miesiącach, i nie świadczą o słabości ani o tym, że „za bardzo się przejmujesz”.

Pracę zwykle zaczyna konsultacja psychotraumatologiczna. Specjalista pyta o to, jak radzisz sobie teraz, co pomaga, a co nasila objawy, i wspólnie z Tobą ustala dalsze kroki. Wytyczne WHO i NICE zalecają w leczeniu PTSD psychoterapię skoncentrowaną na traumie, przede wszystkim terapię poznawczo-behawioralną ukierunkowaną na traumę oraz EMDR.

Gdy objawy są bardzo nasilone, towarzyszy im głęboka depresja albo sen i codzienne funkcjonowanie mocno się rozsypują, potrzebna bywa także konsultacja u lekarza psychiatry. Psychoterapia i leczenie prowadzone przez lekarza mogą się uzupełniać, a do psychiatry w ramach NFZ nie potrzebujesz skierowania.