Psychosis
A state in which the line between reality and what the mind suggests becomes blurred. The first signs of psychosis and why quick help matters.
The detailed description below is in Polish.
Psychosis: what to know
Psychoza to stan, w którym zaburzony jest kontakt z rzeczywistością. Mogą pojawić się urojenia, omamy, chaotyczne myślenie i mowa albo zachowanie, którego otoczenie nie potrafi zrozumieć. Dla osoby, która tego doświadcza, przeżycia są w pełni realne, dlatego trudno je zakwestionować, nawet gdy bliscy widzą, że coś się zmieniło.
Psychoza nie jest osobną chorobą, tylko zespołem objawów, który może mieć różne przyczyny. Występuje w schizofrenii i chorobie afektywnej dwubiegunowej, ale może też wynikać z ciężkiej depresji, używania substancji psychoaktywnych, skrajnego niewyspania, chorób somatycznych czy działania niektórych leków. Dlatego pierwszy epizod zawsze wymaga oceny lekarskiej.
How it can show up
- Nagła podejrzliwość albo poczucie, że zdarzenia wokół mają ukryte, osobiste znaczenie.
- Słyszenie, widzenie lub czucie czegoś, czego inni nie dostrzegają.
- Wypowiedzi przeskakują z tematu na temat albo trudno wyłowić z nich sens.
- Wyraźna zmiana zachowania: wycofanie, bezsenność, pobudzenie lub zaniedbywanie podstawowych spraw.
- Przekonanie, że ktoś kontroluje myśli, odczytuje je albo wkłada do głowy.
How we help
Psychoza, zwłaszcza pierwsza, wymaga pilnej konsultacji z lekarzem psychiatrą, który oceni przyczynę i zdecyduje o leczeniu, czasem także w szpitalu. Nasze centrum nie prowadzi leczenia psychiatrycznego. Po ustąpieniu ostrych objawów psychoterapia może pomóc zrozumieć, co się wydarzyło, rozpoznawać sygnały ostrzegawcze i stopniowo wracać do codziennego życia.
Bliscy często pierwsi zauważają zmianę i nie wiedzą, jak zareagować. Konsultacja psychologiczna lub psychoedukacja pomoże Ci zrozumieć, co się dzieje, jak rozmawiać bez konfrontacji i gdzie szukać pomocy medycznej. W dłuższej perspektywie wspierająca bywa terapia rodzinna.
When to seek help right away
Pierwszy epizod psychozy wymaga pilnej oceny lekarskiej. Gdy ktoś traci kontakt z rzeczywistością, mówi o odebraniu sobie życia albo jego zachowanie zagraża jemu lub innym, zgłoś się do izby przyjęć szpitala psychiatrycznego lub wezwij pogotowie.
Therapy approaches that can help
The specialist chooses the way of working to suit the person and their situation.
Cognitive behavioural therapy
Structured work on how thoughts, emotions and behaviour affect one another. One of the most thoroughly researched approaches in psychotherapy.
Systemic therapy
An approach that sees difficulties in the context of family or couple relationships and looks for change in how close people affect one another.
Services
- PsychoeducationPsychological education for people who want to better understand their emotions, behaviours and psychological mechanisms.
- Family therapyFamily therapy in Gdańsk - joint work on communication, roles and relationships in the family. Sessions with family members taking part, 80 min.
- Individual psychotherapyIndividual psychotherapy in Gdańsk - regular therapy sessions focused on deeper work on emotions and thought patterns.
- Psychological consultationFirst meeting with a psychologist where we discuss your needs and plan next steps.
Frequently asked questions
Czy psychoza zawsze oznacza schizofrenię?
Nie. Schizofrenia jest tylko jedną z możliwych przyczyn psychozy. O rozpoznaniu decyduje lekarz po ocenie przebiegu, czasu trwania objawów i innych czynników, a u części osób epizod psychotyczny pozostaje jedynym w życiu.
Czy marihuana może wywołać psychozę?
Substancje psychoaktywne, w tym marihuana o wysokiej zawartości THC, amfetamina czy dopalacze, mogą wywołać objawy psychotyczne lub przyspieszyć ujawnienie się choroby u osób podatnych. Dlatego po epizodzie psychozy zaleca się zwykle unikanie tych substancji.
Co zrobić, gdy bliska osoba nie chce iść do lekarza?
Mów o tym, co widzisz i co niepokoi samą osobę, na przykład o bezsenności czy napięciu, zamiast spierać się o treść jej przeżyć. Łatwiej bywa namówić na wizytę z powodu objawów, które ona sama odczuwa jako uciążliwe. Jeśli jednak zachowanie zagraża życiu lub zdrowiu, nie czekaj na zgodę i wezwij pomoc.
Related areas
This description is for information only and does not replace a consultation with a specialist.
