Addiction
When a substance or a behaviour stops being a choice and becomes a compulsion. How to recognise addiction and where to find help for yourself or your loved ones.
The detailed description below is in Polish.
Addiction: what to know
Uzależnienie to stan, w którym coraz trudniej kontrolować sięganie po substancję, na przykład alkohol, nikotynę, leki czy narkotyki, albo powtarzanie jakiegoś zachowania, takiego jak hazard, granie czy zakupy. To, co na początku przynosiło ulgę lub przyjemność, z czasem zajmuje coraz więcej miejsca, a szkody dla zdrowia, pracy i relacji rosną mimo prób ograniczenia.
Współczesna wiedza opisuje uzależnienie jako zaburzenie, w którym zmienia się działanie układu nagrody w mózgu, a nie jako słabość charakteru czy brak silnej woli. To ważne, bo wstyd i samoobwinianie często opóźniają sięgnięcie po pomoc. Zawstydzanie rzadko pomaga przestać, częściej pomaga zrozumienie własnego mechanizmu i konkretny plan.
How it can show up
- Myślisz o substancji lub zachowaniu znacznie częściej niż kiedyś i planujesz pod tym kątem dzień.
- Sięgasz po więcej albo na dłużej, niż zamierzasz.
- Kolejne postanowienia „od poniedziałku” kończą się powrotem do starego schematu.
- Bez tego pojawiają się rozdrażnienie, niepokój, problemy ze snem albo objawy fizyczne.
- Ukrywasz skalę problemu przed bliskimi, a czasem także przed sobą.
- Rezygnujesz z rzeczy, które były ważne, choć rosną szkody w pracy, finansach lub zdrowiu.
How we help
Na pierwszej konsultacji psycholog pomaga uporządkować, z czym się mierzysz, jak bardzo wpływa to na codzienność i czego chcesz. Wsparcie psychologiczne może dotyczyć budowania motywacji do zmiany, rozpoznawania sytuacji wysokiego ryzyka, radzenia sobie z nawrotami oraz pracy nad tym, co leży u podłoża, na przykład nad lękiem, napięciem czy trudnymi doświadczeniami. Z pomocy mogą skorzystać także bliscy osoby uzależnionej.
Nasze centrum nie prowadzi programu terapii uzależnień ani detoksu. Przy nasilonym uzależnieniu od alkoholu, leków lub narkotyków podstawą leczenia jest placówka leczenia uzależnień, czyli poradnia, oddział lub ośrodek, a odstawianie substancji powinno odbywać się pod opieką lekarza, bo bywa niebezpieczne. Wsparcie psychologiczne może wtedy uzupełniać leczenie albo pomagać po jego zakończeniu.
When to seek help right away
Jeśli po odstawieniu substancji pojawiają się drgawki, silne drżenie, splątanie lub omamy albo podejrzewasz przedawkowanie, wezwij pogotowie. Nie czekaj też na wizytę, gdy pojawiają się myśli o odebraniu sobie życia.
Self-assessment
Free online screening tests. The result is not a diagnosis, but it can help in a conversation with a specialist.
Therapy approaches that can help
The specialist chooses the way of working to suit the person and their situation.
Cognitive behavioural therapy
Structured work on how thoughts, emotions and behaviour affect one another. One of the most thoroughly researched approaches in psychotherapy.
Solution-focused brief therapy
A short-term approach that focuses less on analysing the problem and more on your goals, your strengths and what is already working, even a little.
Acceptance and commitment therapy
A third-wave CBT approach. Instead of fighting difficult thoughts and feelings, you learn to make room for them and act on what matters to you.
Systemic therapy
An approach that sees difficulties in the context of family or couple relationships and looks for change in how close people affect one another.
Services
- Psychological consultationFirst meeting with a psychologist where we discuss your needs and plan next steps.
- Individual psychotherapyIndividual psychotherapy in Gdańsk - regular therapy sessions focused on deeper work on emotions and thought patterns.
- Family therapyFamily therapy in Gdańsk - joint work on communication, roles and relationships in the family. Sessions with family members taking part, 80 min.
Frequently asked questions
Czy z uzależnieniem można poradzić sobie bez ośrodka?
To zależy od rodzaju i nasilenia uzależnienia. Część osób, zwłaszcza przy uzależnieniach od zachowań, korzysta z pomocy ambulatoryjnej, czyli regularnych spotkań bez pobytu w ośrodku. Przy uzależnieniu od alkoholu lub innych substancji decyzję o formie leczenia najlepiej oprzeć na ocenie w placówce leczenia uzależnień.
Bliska osoba nie chce się leczyć. Co mogę zrobić?
Możesz zacząć od siebie: zadbać o własne granice, bezpieczeństwo i wsparcie. Badania nad programami dla rodzin, takimi jak CRAFT, pokazują, że zmiana sposobu reagowania bliskich może zwiększyć szansę, że osoba uzależniona podejmie leczenie. Psycholog pomoże Ci rozmawiać bez oskarżeń i nie przejmować odpowiedzialności za cudze wybory.
Related areas
This description is for information only and does not replace a consultation with a specialist.
