Mania
Surging energy, little need for sleep, racing thoughts and risky decisions. What mania is and why it needs an urgent psychiatric assessment.
The detailed description below is in Polish.
Mania: what to know
Mania to stan wyraźnie podwyższonego, euforycznego lub drażliwego nastroju połączonego ze wzmożoną energią i aktywnością. Utrzymuje się zwykle tydzień lub dłużej i zmienia sposób funkcjonowania: pojawiają się gonitwa myśli, bardzo mała potrzeba snu, poczucie wyjątkowych możliwości i decyzje, których skutki bywają poważne. Łagodniejszą i krótszą postać nazywa się hipomanią.
Mania najczęściej jest częścią zaburzenia dwubiegunowego, ale może być też wywołana przez substancje psychoaktywne, niektóre leki lub choroby somatyczne. Osoba w manii często nie widzi problemu, bo czuje się świetnie, dlatego zmianę zauważają najpierw bliscy. Mania wymaga pilnej oceny lekarza psychiatry, który decyduje o leczeniu.
How it can show up
- Bardzo mała potrzeba snu przy jednoczesnym przypływie energii.
- Przyspieszona mowa, przeskakiwanie z tematu na temat, gonitwa myśli.
- Nierealne plany i przekonanie o własnych niezwykłych możliwościach.
- Ryzykowne zachowania: duże wydatki, zaciąganie długów, ryzykowne kontakty seksualne, niebezpieczna jazda.
- Drażliwość i wybuchy złości, gdy ktoś próbuje hamować plany.
- Zmiana widoczna dla otoczenia, choć sama osoba nie dostrzega problemu.
How we help
W ostrej fazie manii podstawą jest leczenie psychiatryczne, czasem w szpitalu. Psychoterapia nie zastąpi leczenia, ale po ustabilizowaniu nastroju może pomóc zrozumieć, co się wydarzyło, uporać się ze skutkami epizodu, na przykład w relacjach czy finansach, i nauczyć się rozpoznawać wczesne sygnały ostrzegawcze.
Psychoedukacja i praca z rodziną pomagają bliskim rozumieć chorobę i wiedzieć, jak reagować, gdy nastrój zaczyna się zmieniać. Ważnym elementem jest też dbanie o regularny sen, bo jego niedobór może sprzyjać nawrotom.
When to seek help right away
Gdy ktoś od kilku dni prawie nie śpi, podejmuje ryzykowne decyzje, traci kontakt z rzeczywistością albo zachowuje się w sposób zagrażający sobie lub innym, potrzebna jest pilna ocena lekarza psychiatry lub izby przyjęć szpitala. Przy bezpośrednim zagrożeniu dzwoń pod numer alarmowy.
Therapy approaches that can help
The specialist chooses the way of working to suit the person and their situation.
Cognitive behavioural therapy
Structured work on how thoughts, emotions and behaviour affect one another. One of the most thoroughly researched approaches in psychotherapy.
Systemic therapy
An approach that sees difficulties in the context of family or couple relationships and looks for change in how close people affect one another.
Services
- Psychological consultationFirst meeting with a psychologist where we discuss your needs and plan next steps.
- PsychoeducationPsychological education for people who want to better understand their emotions, behaviours and psychological mechanisms.
- Family therapyFamily therapy in Gdańsk - joint work on communication, roles and relationships in the family. Sessions with family members taking part, 80 min.
Frequently asked questions
Czym mania różni się od dobrego nastroju?
Dobry nastrój ma zwykle swój powód i nie odbiera zdolności oceny sytuacji. Mania trwa dni lub tygodnie, zmienia sen, mowę i zachowanie, a jej skutki, na przykład długi czy zerwane relacje, bywają poważne. Charakterystyczne jest też to, że otoczenie widzi zmianę wyraźniej niż sama osoba.
Jak rozmawiać z bliską osobą w manii?
Mów spokojnie i krótko, bez wdawania się w spory o jej plany. Skup się na tym, co konkretne, na przykład na braku snu, i zachęcaj do pilnej konsultacji z lekarzem. Jeśli zachowanie zagraża tej osobie lub innym, dzwoń pod numer alarmowy.
Related areas
This description is for information only and does not replace a consultation with a specialist.
