Uzależnienie od gier
Granie, które wypiera sen, naukę, pracę i relacje, a próby ograniczenia kończą się kłótniami. Jak rozpoznać problem i pomóc sobie lub dziecku.
Uzależnienie od gier: co warto wiedzieć
Klasyfikacja ICD-11 opisuje zaburzenie związane z grami jako wzorzec, w którym słabnie kontrola nad graniem, gra zyskuje pierwszeństwo przed innymi zajęciami i obowiązkami, a granie trwa mimo wyraźnych negatywnych skutków. Rozpoznanie wymaga zwykle, by taki obraz utrzymywał się co najmniej przez rok, choć przy bardzo nasilonych objawach okres ten może być krótszy. Samo intensywne granie, na przykład w wakacje czy po premierze nowej gry, nie oznacza jeszcze uzależnienia.
Gry są projektowane tak, by angażować: nagrody, rankingi, rozgrywki ze znajomymi i zakupy w grze utrzymują uwagę. Dla wielu osób, zwłaszcza nastolatków, gra bywa też ucieczką od samotności, lęku, przemocy rówieśniczej czy problemów w domu. Dlatego zakaz bez zrozumienia, co gra daje graczowi, często prowadzi tylko do konfliktu.
Jak może się przejawiać
- Granie zabiera coraz więcej czasu, kosztem snu, posiłków i odpoczynku.
- Przerwanie gry wywołuje złość, rozdrażnienie lub kłótnie.
- Nauka, praca lub obowiązki domowe są regularnie odkładane.
- Dawne zainteresowania i spotkania na żywo przestają cieszyć.
- Pojawiają się wydatki na gry lub zakupy w grach, o których bliscy nie wiedzą.
- Mimo obietnic i ustaleń czas gry ciągle się wydłuża.
Jak pomagamy
Jeśli niepokoi Cię granie dziecka, możesz zacząć od konsultacji rodzicielskiej, na której psycholog pomoże zrozumieć sytuację i ustalić zasady możliwe do utrzymania bez codziennej wojny. Nastolatki mogą korzystać z indywidualnego wsparcia, a gdy konflikt wokół ekranów obejmuje całą rodzinę, pomocna bywa terapia rodzinna. Dorośli pracują nad odzyskaniem kontroli nad graniem, nad tym, co gra zastępuje, i nad powrotem do innych źródeł satysfakcji.
Warto sprawdzić, czy za graniem nie kryją się depresja, lęk, ADHD albo przemoc rówieśnicza, bo wtedy pomoc musi objąć także te trudności. W cięższych przypadkach, gdy pojawiają się agresja, porzucenie nauki lub całkowita izolacja, potrzebna może być konsultacja lekarska lub pomoc poradni leczenia uzależnień.
Kiedy szukać pomocy od razu
Jeśli próba ograniczenia grania kończy się przemocą, groźbami samookaleczenia lub słowami o odebraniu sobie życia, nie czekaj na wizytę. Skorzystaj z pomocy doraźnej: wezwij pogotowie albo zgłoś się na izbę przyjęć szpitala psychiatrycznego.
Nurty, które mogą pomóc
Sposób pracy specjalista dobiera do osoby i jej sytuacji.
Terapia poznawczo-behawioralna
Ustrukturyzowana praca nad tym, jak myśli, emocje i zachowania wpływają na siebie nawzajem. Jeden z najlepiej zbadanych nurtów psychoterapii.
Psychoterapia systemowa
Podejście, które widzi trudności w kontekście relacji w rodzinie lub związku i szuka zmiany w tym, jak bliskie osoby na siebie wpływają.
Usługi
- Konsultacje rodzicielskieSpotkania dla rodziców szukających wsparcia w wychowaniu, komunikacji z dzieckiem i rozwiązywaniu trudności rodzicielskich.
- Wsparcie dla młodzieżyProfesjonalne wsparcie psychologiczne dla nastolatków w Gdańsku - problemy szkolne, emocjonalne, relacyjne i rozwojowe. Sesje 50 min.
- Terapia rodzinnaTerapia rodzinna w Gdańsku - wspólna praca nad komunikacją, rolami i relacjami w rodzinie. Sesje z udziałem członków rodziny, 80 min.
- Konsultacja psychologicznaPierwsze spotkanie z psychologiem, podczas którego omówimy Twoje potrzeby i zaplanujemy dalsze kroki.
Najczęstsze pytania
Ile godzin grania dziennie to już za dużo?
Nie ma jednej granicy, która oddziela bezpieczne granie od uzależnienia. Ważniejsze od liczby godzin jest to, czy gra wypiera sen, naukę, relacje i inne aktywności oraz czy da się ją przerwać bez wybuchu. Z dzieckiem warto ustalać zasady razem, z uwzględnieniem jego wieku i rytmu tygodnia.
Czy zabrać dziecku komputer albo konsolę?
Nagłe odcięcie od gry często zaostrza konflikt i nie uczy samokontroli. Lepiej sprawdzają się jasne, przewidywalne zasady, ustalone wspólnie i konsekwentnie przestrzegane, oraz uwaga poświęcona temu, czego dziecku brakuje poza grą. Jeśli mimo to sytuacja się zaostrza, umów konsultację, by zaplanować zmiany krok po kroku.
Powiązane obszary
Ten opis ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji ze specjalistą.
