Śmierć bliskiej osoby
Pierwsze dni i tygodnie po śmierci kogoś bliskiego: szok, formalności, rozmowa z dziećmi. Jak przetrwać ten czas i gdzie szukać wsparcia.
Śmierć bliskiej osoby: co warto wiedzieć
Pierwsze dni po śmierci bliskiej osoby często przypominają życie w zawieszeniu. Szok, niedowierzanie i odrętwienie przeplatają się z falami płaczu, złości albo poczucia winy, a jednocześnie trzeba załatwić formalności, zorganizować pogrzeb i zadbać o innych członków rodziny. To jeszcze nie czas na „przepracowanie” straty, tylko na przetrwanie i zadbanie o podstawowe potrzeby.
Szczególnie trudna bywa śmierć nagła lub gwałtowna, na przykład w wypadku czy w wyniku samobójstwa, a także śmierć dziecka. W takich sytuacjach reakcje bywają silniejsze i mogą przypominać reakcję na traumę. Ta strona dotyczy pierwszych tygodni po stracie, a o tym, jak żałoba zmienia się z czasem, przeczytasz w części o żałobie.
Jak może się przejawiać
- Zdarza się, że odruchowo sięgasz po telefon, żeby do tej osoby zadzwonić.
- Masz wrażenie, że to się nie wydarzyło naprawdę albo że ta osoba zaraz wróci.
- Sen i apetyt są rozregulowane, a ciało jest wyczerpane.
- Trudno skupić się nawet na prostych sprawach i formalnościach.
- Pojawiają się myśli „co by było, gdyby” i poczucie winy.
- Czujesz złość na lekarzy, na bliskich, na zmarłą osobę albo na siebie.
Jak pomagamy
W pierwszych tygodniach po stracie wiele osób najbardziej potrzebuje obecności bliskich i praktycznej pomocy, a nie terapii. Czasem jednak pomaga rozmowa z kimś spoza rodziny, kto pomoże uporządkować myśli i zadbać o siebie. Po nagłej, gwałtownej lub traumatycznej śmierci bliskiej osoby prowadzimy interwencję kryzysową, która służy odzyskaniu podstawowej stabilności i nie jest psychoterapią. W innych sytuacjach dobrym początkiem bywa konsultacja psychologiczna, także online, jeśli trudno Ci teraz wyjść z domu.
Jeśli w rodzinie są dzieci, psycholog podpowie, jak powiedzieć im o śmierci i jak wspierać je w kolejnych dniach. Gdy przez dłuższy czas prawie nie śpisz, nie jesz albo nie jesteś w stanie funkcjonować, porozmawiaj też z lekarzem rodzinnym lub psychiatrą.
Kiedy szukać pomocy od razu
Jeśli po śmierci bliskiej osoby pojawiają się myśli, że nie chcesz dalej żyć, albo myśl o dołączeniu do zmarłej osoby, potraktuj to poważnie i od razu sięgnij po pomoc kryzysową.
Sprawdź się
Bezpłatne testy przesiewowe online. Wynik nie jest diagnozą, ale może pomóc w rozmowie ze specjalistą.
Test K-10 - Skala Dystresu Psychicznego Kesslera
Oceń poziom dystresu psychicznego i ogólnego napięcia emocjonalnego za pomocą 10 pytań.
ok. 4 min
Nurty, które mogą pomóc
Sposób pracy specjalista dobiera do osoby i jej sytuacji.
Psychoterapia humanistyczna
Nurt, w którym w centrum są Twoje przeżycia, wybory i poszukiwanie sensu, a relacja z terapeutą opiera się na empatii, akceptacji i autentyczności.
Terapia poznawczo-behawioralna
Ustrukturyzowana praca nad tym, jak myśli, emocje i zachowania wpływają na siebie nawzajem. Jeden z najlepiej zbadanych nurtów psychoterapii.
Terapia akceptacji i zaangażowania
Nurt trzeciej fali CBT. Zamiast walczyć z trudnymi myślami i uczuciami, uczysz się dawać im miejsce i działać zgodnie z tym, co dla Ciebie ważne.
Usługi
- Interwencja kryzysowaNatychmiastowe wsparcie psychologiczne w sytuacji kryzysu - utrata bliskiej osoby, trauma, nagły kryzys emocjonalny.
- Konsultacja psychologicznaPierwsze spotkanie z psychologiem, podczas którego omówimy Twoje potrzeby i zaplanujemy dalsze kroki.
- Konsultacja psychologiczna onlineKonsultacja psychologiczna online przez wideorozmowę - wygoda i dostępność bez wychodzenia z domu. Profesjonalnie i poufnie, 50 min.
- Konsultacja psychologiczna dzieciKonsultacja psychologiczna dla dzieci w Gdańsku - diagnoza trudności emocjonalnych, behawioralnych i rozwojowych. Spotkanie 50 min.
Najczęstsze pytania
Jak powiedzieć dziecku o śmierci bliskiej osoby?
Prosto i zgodnie z prawdą, dopasowując słowa do wieku dziecka. Lepiej mówić „umarł” niż „zasnął” czy „odszedł”, bo takie określenia mogą budzić lęk przed snem albo nadzieję na powrót. Dziecko może reagować inaczej niż dorośli, na przykład bawić się chwilę po rozmowie, i to także jest sposób przeżywania straty.
Czy to normalne, że nic nie czuję?
Tak, odrętwienie w pierwszych dniach po stracie jest częstą reakcją i chroni przed przytłoczeniem. Emocje często przychodzą falami, czasem dopiero po pogrzebie, gdy formalności się kończą. Jeśli brak uczuć utrzymuje się długo i utrudnia życie, porozmawiaj o tym ze specjalistą.
Powiązane obszary
Ten opis ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji ze specjalistą.
