Lęk separacyjny
Płacz przy każdym rozstaniu, bóle brzucha przed przedszkolem, strach o rodzica. Kiedy lęk separacyjny wykracza poza normę i jak pomóc dziecku.
Lęk separacyjny: co warto wiedzieć
Lęk przed rozstaniem z opiekunem to naturalny etap rozwoju małego dziecka, który zwykle słabnie, gdy dziecko nabiera pewności, że rodzic wraca. Problemem staje się wtedy, gdy jest dużo silniejszy, niż można się spodziewać w danym wieku, utrzymuje się długo i utrudnia codzienne życie: chodzenie do przedszkola lub szkoły, zasypianie czy zostawanie z innymi bliskimi.
Dziecko z lękiem separacyjnym często boi się, że rodzicowi stanie się coś złego albo że ono samo się zgubi. Lęk może się nasilać po trudnych zmianach, takich jak przeprowadzka, choroba w rodzinie czy rozstanie rodziców. Występuje także u dorosłych, choć najczęściej rozpoznaje się go u dzieci.
Jak może się przejawiać
- Rozstania kończą się długim, rozpaczliwym płaczem i dziecko nie daje się pocieszyć.
- Rano przed przedszkolem lub szkołą pojawiają się bóle brzucha, głowy albo nudności.
- Dziecko dopytuje, kiedy wrócisz, i chce stale wiedzieć, gdzie jesteś.
- Nie chce spać samo ani nocować poza domem.
- Śnią mu się koszmary o zgubieniu się albo o tym, że rodzicowi coś się stało.
- Unika zajęć i spotkań, na których nie będzie Ciebie.
Jak pomagamy
Psycholog pomaga ocenić, czy lęk mieści się w normie rozwojowej, i ustalić, co go podtrzymuje. W pracy z lękiem separacyjnym dobrze sprawdza się podejście poznawczo-behawioralne z udziałem rodziców: dziecko stopniowo, we własnym tempie, ćwiczy krótkie rozstania, a rodzice uczą się żegnać spokojnie, nie przedłużać pożegnań i nie wycofywać się z planu przy pierwszych łzach.
Ważne jest też przyjrzenie się własnemu niepokojowi rodzica, bo dzieci wyczuwają napięcie dorosłych. Przy unikaniu szkoły warto włączyć w plan wychowawcę lub psychologa szkolnego. Jeśli lęk jest bardzo silny albo towarzyszą mu wyraźne zaburzenia snu i jedzenia, skonsultuj się także z lekarzem.
Nurty, które mogą pomóc
Sposób pracy specjalista dobiera do osoby i jej sytuacji.
Terapia poznawczo-behawioralna
Ustrukturyzowana praca nad tym, jak myśli, emocje i zachowania wpływają na siebie nawzajem. Jeden z najlepiej zbadanych nurtów psychoterapii.
Psychoterapia systemowa
Podejście, które widzi trudności w kontekście relacji w rodzinie lub związku i szuka zmiany w tym, jak bliskie osoby na siebie wpływają.
Usługi
- Konsultacja psychologiczna dzieciKonsultacja psychologiczna dla dzieci w Gdańsku - diagnoza trudności emocjonalnych, behawioralnych i rozwojowych. Spotkanie 50 min.
- Konsultacje rodzicielskieSpotkania dla rodziców szukających wsparcia w wychowaniu, komunikacji z dzieckiem i rozwiązywaniu trudności rodzicielskich.
- Terapia psychologicznaTerapia psychologiczna dla dzieci, młodzieży i dorosłych w Gdańsku - wsparcie w trudnościach emocjonalnych i behawioralnych. Sesje 50 min.
Najczęstsze pytania
Czy lepiej wyjść z przedszkola po cichu, gdy dziecko się bawi?
Raczej nie. Znikanie bez pożegnania może nasilić lęk, bo dziecko uczy się, że rodzic może zniknąć w każdej chwili. Lepiej sprawdza się krótkie, ciepłe i powtarzalne pożegnanie oraz dotrzymywanie zapowiedzi, kiedy wrócisz.
Czy dziecko z tego wyrośnie?
Lęk separacyjny u małych dzieci często łagodnieje z wiekiem. Jeśli jednak przez kilka tygodni utrzymuje się z dużym nasileniem, prowadzi do unikania przedszkola lub szkoły albo wraca u starszego dziecka, warto skonsultować się z psychologiem. Unikanie zwykle wzmacnia lęk, więc odkładanie pomocy może utrudnić powrót do codziennych aktywności.
Powiązane obszary
Ten opis ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji ze specjalistą.
