Płodowy zespół alkoholowy (FAS)
Alkohol w ciąży może trwale wpłynąć na rozwój dziecka. Czym jest FAS, jak wygląda diagnoza i jak na co dzień wspierać dziecko oraz całą rodzinę.
Płodowy zespół alkoholowy (FAS): co warto wiedzieć
Płodowy zespół alkoholowy (FAS) to najbardziej wyraźna postać spektrum płodowych zaburzeń alkoholowych (FASD). Powstaje, gdy alkohol wypity w czasie ciąży uszkadza rozwijający się mózg i inne narządy dziecka. Może wpływać na wzrost, rysy twarzy i zdrowie fizyczne, ale zwykle najbardziej i najdłużej odczuwalne są trudności w pracy mózgu: z uwagą, pamięcią, uczeniem się, kontrolą impulsów i rozumieniem zasad społecznych.
Wiele dzieci z FASD wychowuje się w rodzinach adopcyjnych lub zastępczych, a ich trudności bywają długo mylone z ADHD, złym zachowaniem albo „brakiem wychowania”. Zrozumienie, że zachowanie wynika z różnic w funkcjonowaniu mózgu, a nie ze złej woli, zmienia sposób, w jaki rodzic może reagować.
Jak może się przejawiać
- Dziecko wiele razy słyszy te same zasady, a mimo to ich nie stosuje.
- Łatwo ulega impulsom i nie przewiduje konsekwencji swoich działań.
- Ma trudności z zapamiętywaniem, koncentracją i nauką matematyki.
- Jest ufne wobec obcych i łatwo daje się namówić innym dzieciom.
- Źle znosi zmiany planu, hałas lub nadmiar bodźców.
- Problemy ze snem i z regulacją emocji utrzymują się dłużej niż u rówieśników.
Jak pomagamy
Diagnoza FAS i innych postaci FASD ma charakter medyczno-psychologiczny i stawia ją zespół specjalistów, zwykle w wyspecjalizowanej poradni lub ośrodku diagnostycznym. Pierwszym krokiem bywa rozmowa z pediatrą. Nasze centrum nie prowadzi diagnozy FASD.
Możemy natomiast wspierać rodzinę w codziennym życiu z dzieckiem z FASD. Na konsultacjach rodzicielskich psycholog pomaga dostosować oczekiwania i otoczenie do możliwości dziecka: wprowadzić stały rytm dnia, krótkie i konkretne polecenia oraz zewnętrzne przypominacze. Dziecko może korzystać z terapii psychologicznej wspierającej regulację emocji i poczucie własnej wartości. Jeśli jesteś biologiczną mamą i zmagasz się z poczuciem winy, z konsultacji możesz skorzystać także Ty, bez obawy przed oceną.
Nurty, które mogą pomóc
Sposób pracy specjalista dobiera do osoby i jej sytuacji.
Psychoterapia systemowa
Podejście, które widzi trudności w kontekście relacji w rodzinie lub związku i szuka zmiany w tym, jak bliskie osoby na siebie wpływają.
Terapia poznawczo-behawioralna
Ustrukturyzowana praca nad tym, jak myśli, emocje i zachowania wpływają na siebie nawzajem. Jeden z najlepiej zbadanych nurtów psychoterapii.
Usługi
- Konsultacje rodzicielskieSpotkania dla rodziców szukających wsparcia w wychowaniu, komunikacji z dzieckiem i rozwiązywaniu trudności rodzicielskich.
- Terapia psychologicznaTerapia psychologiczna dla dzieci, młodzieży i dorosłych w Gdańsku - wsparcie w trudnościach emocjonalnych i behawioralnych. Sesje 50 min.
- Terapia rodzinnaTerapia rodzinna w Gdańsku - wspólna praca nad komunikacją, rolami i relacjami w rodzinie. Sesje z udziałem członków rodziny, 80 min.
Najczęstsze pytania
Czy FAS mija z wiekiem?
FAS jest stanem trwałym, bo dotyczy rozwoju mózgu, więc nie mówi się o wyleczeniu. Wczesne rozpoznanie i dobre wsparcie mogą jednak wyraźnie poprawić codzienne funkcjonowanie dziecka i jakość życia rodziny. Duże znaczenie ma dopasowanie otoczenia do potrzeb dziecka.
Czy mała ilość alkoholu w ciąży jest bezpieczna?
Nie ustalono bezpiecznej ilości alkoholu w ciąży, dlatego zalecenia zdrowotne mówią o całkowitej abstynencji. Jeśli piłaś, zanim dowiedziałaś się o ciąży, porozmawiaj o tym z lekarzem prowadzącym, bez wstydu i obwiniania się.
Powiązane obszary
Ten opis ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji ze specjalistą.
