Autism spectrum
A different way of communicating and processing sensory input, present since childhood. What an autism assessment involves and what support helps children and adults.
The detailed description below is in Polish.
Autism spectrum: what to know
Spektrum autyzmu, w klasyfikacjach opisywane jako zaburzenie ze spektrum autyzmu, to neurorozwojowa odmienność w sposobie komunikowania się, nawiązywania relacji i przetwarzania bodźców. Słowo „spektrum” podkreśla, że każda osoba w spektrum jest inna: jedna potrzebuje wsparcia w mowie i codziennych czynnościach, inna świetnie radzi sobie w pracy, ale po dniu wśród ludzi jest zupełnie wyczerpana.
Cechy spektrum są obecne od wczesnego dzieciństwa, ale nie zawsze widać je od razu. Część osób, często dziewczęta i kobiety, uczy się maskować trudności, naśladując zachowania innych, co kosztuje wiele wysiłku. Diagnoza w dorosłości bywa wtedy ulgą, bo pozwala zrozumieć własną historię i lepiej dopasować otoczenie do swoich potrzeb.
How it can show up
- Rozmowy towarzyskie i niepisane reguły społeczne wymagają od Ciebie dużego wysiłku i analizy.
- Głośne dźwięki, ostre światło, zapachy czy faktura ubrań potrafią bardzo przeszkadzać.
- Zmiana planów wytrąca Cię z równowagi, a stałe rytuały dają poczucie bezpieczeństwa.
- Masz intensywne, długotrwałe zainteresowania, którym potrafisz poświęcić bardzo dużo czasu.
- Po dniu pełnym kontaktów potrzebujesz długiego odpoczynku w samotności.
- U małych dzieci sygnałem może być słaba reakcja na imię, rzadkie pokazywanie czegoś dorosłym albo opóźniony rozwój mowy.
How we help
W naszym centrum możliwa jest diagnoza psychologiczna w kierunku spektrum autyzmu. Jej częścią bywa badanie ADOS-2, czyli standaryzowana obserwacja dopasowana do wieku i poziomu rozwoju mowy, którą przeprowadza się u dzieci, młodzieży i dorosłych. Pełny proces obejmuje też wywiad rozwojowy i kończy się pisemną opinią, bo sam wynik ADOS-2 nie przesądza o rozpoznaniu.
Wsparcie po diagnozie zależy od wieku i potrzeb: rodzice mogą skorzystać z konsultacji rodzicielskich, dzieci i nastolatki z konsultacji psychologicznych, a dorośli z psychoterapii skupionej na lęku, przeciążeniu czy relacjach. Psychoedukacja pomaga zrozumieć spektrum całej rodzinie. Rozpoznanie medyczne, potrzebne na przykład do części orzeczeń, stawia lekarz, najczęściej psychiatra, a opinia psychologiczna jest dla niego ważnym źródłem informacji.
Therapy approaches that can help
The specialist chooses the way of working to suit the person and their situation.
Cognitive behavioural therapy
Structured work on how thoughts, emotions and behaviour affect one another. One of the most thoroughly researched approaches in psychotherapy.
Systemic therapy
An approach that sees difficulties in the context of family or couple relationships and looks for change in how close people affect one another.
Services
- Child psychological consultationPsychological consultation for children in Gdańsk - diagnosis of emotional, behavioural and developmental difficulties. 50-minute meeting.
- Parental consultationsMeetings for parents seeking support in parenting, communication with their child and resolving parental difficulties.
- Psychological consultationFirst meeting with a psychologist where we discuss your needs and plan next steps.
- PsychoeducationPsychological education for people who want to better understand their emotions, behaviours and psychological mechanisms.
Frequently asked questions
Czy diagnoza autyzmu jest możliwa w dorosłości?
Tak. Diagnoza dorosłych opiera się na obecnym funkcjonowaniu i na wywiadzie o dzieciństwie, dlatego pomocne bywają informacje od rodziców lub rodzeństwa i dawne dokumenty, na przykład opinie ze szkoły. Bywa, że dorosły zaczyna przyglądać się sobie dopiero wtedy, gdy autyzm zostaje rozpoznany u jego dziecka albo gdy długie maskowanie prowadzi do wyczerpania.
Czy autyzm i ADHD mogą występować razem?
Tak, spektrum autyzmu i ADHD często współwystępują, a część trudności, na przykład z organizacją dnia czy przeciążeniem bodźcami, może wynikać z obu. Rozpoznanie jednego nie wyklucza drugiego, dlatego w diagnozie warto brać pod uwagę oba obszary.
Czy autyzm się leczy?
Autyzmu nie traktuje się jak choroby, którą można wyleczyć. Wsparcie ma pomagać w komunikacji, samodzielności i radzeniu sobie z przeciążeniem, a także zająć się tym, co często mu towarzyszy, na przykład lękiem czy obniżonym nastrojem. Dużo zmienia też zrozumienie i dostosowanie otoczenia.
Related areas
This description is for information only and does not replace a consultation with a specialist.
