Tics

Tiki to nagłe, szybkie, powtarzające się ruchy lub dźwięki, na przykład mruganie, marszczenie nosa, wzruszanie ramionami, chrząkanie czy pociąganie nosem. Często poprzedza je trudne do opisania napięcie lub uczucie przymusu, które słabnie po wykonaniu tiku. Na krótko można je powstrzymać, ale zwykle kosztuje to dużo wysiłku.

Tiki najczęściej pojawiają się w dzieciństwie i u wielu dzieci z czasem słabną lub mijają. Nasilają się przy zmęczeniu i stresie, ale też w ekscytacji. Gdy różne tiki ruchowe i głosowe utrzymują się dłużej niż rok, lekarz może rozpoznać zespół Tourette'a. Tiki zdarzają się też u dorosłych, czasem razem z ADHD, zaburzeniem obsesyjno-kompulsyjnym lub lękiem.

Tiki ocenia lekarz, najczęściej neurolog, który wyklucza inne przyczyny ruchów mimowolnych. Pomoc psychologiczna ma znaczenie wtedy, gdy tiki przeszkadzają w codziennym życiu, budzą wstyd albo towarzyszą im inne trudności, na przykład lęk czy problemy z uwagą. Najlepiej przebadaną formą pomocy psychologicznej są metody behawioralne, takie jak trening odwracania nawyku, w których uczysz się rozpoznawać zapowiedź tiku i zastępować go inną, mniej zauważalną reakcją.

Przy tikach u dziecka bardzo ważna jest rola rodziców. Konsultacja rodzicielska pomaga zrozumieć, że dziecko nie robi tego „na złość” i że upominanie czy zwracanie uwagi na tiki zwykle zwiększa napięcie. Psycholog podpowie też, jak rozmawiać o tikach z nauczycielami.