Асертивність

Asertywność to umiejętność wyrażania swoich myśli, uczuć i potrzeb w sposób bezpośredni i szczery, z szacunkiem dla siebie i drugiej osoby. Mieści się pomiędzy uległością, w której Twoje potrzeby schodzą na dalszy plan, a agresją, w której przestają się liczyć potrzeby innych. Obejmuje między innymi odmawianie, wyrażanie i przyjmowanie krytyki, proszenie o pomoc oraz przyjmowanie komplementów.

Trudność z asertywnością rzadko wynika z tego, że nie wiesz, co powiedzieć. Częściej stoją za nią lęk przed odrzuceniem lub konfliktem, wyniesione z domu przekonanie, że cudze potrzeby są ważniejsze, albo niska samoocena. Dlatego oprócz ćwiczenia konkretnych zdań warto przyjrzeć się temu, co dzieje się w Tobie w chwili, gdy masz powiedzieć „nie”.

Na spotkaniach z psychologiem możesz przyjrzeć się sytuacjom, w których najtrudniej Ci zachować się asertywnie, i temu, co je uruchamia. Praca łączy zwykle zrozumienie własnych przekonań z ćwiczeniem konkretnych zachowań, takich jak odmowa, wyrażanie niezadowolenia czy proszenie o to, czego potrzebujesz, najpierw w bezpiecznych warunkach, a potem w codziennym życiu. Może się to odbywać w ramach spotkań rozwojowych, coachingu albo psychoterapii, jeśli trudności mają głębsze korzenie.

Jeśli brakowi asertywności towarzyszą silny lęk przed oceną, unikanie kontaktów albo długotrwale obniżony nastrój, warto omówić to na konsultacji, bo może chodzić o coś więcej niż brak umiejętności, na przykład o fobię społeczną lub depresję.