Самоушкодження
Завдавання собі шкоди, щоб упоратися з емоційним болем, потребує турботи, а не осуду. Як зрозуміти самоушкодження і де шукати допомоги.
Детальний опис нижче подано польською мовою.
Самоушкодження: що варто знати
Samookaleczanie to celowe zadawanie sobie bólu lub ran. Najczęściej jest sposobem na poradzenie sobie z emocjami, które w danej chwili wydają się nie do zniesienia: napięciem, pustką, złością, wstydem albo odrętwieniem. Przynosi krótką ulgę, ale problem, który do niego prowadzi, pozostaje, a z czasem rośnie ryzyko poważnych urazów.
Samookaleczanie zdarza się najczęściej u nastolatków i młodych dorosłych, ale dotyczy też osób starszych. Nie zawsze wiąże się z chęcią odebrania sobie życia, jednak każde samookaleczenie trzeba traktować poważnie i nie zostawiać osoby samej z tym problemem. To nie jest „szukanie uwagi”, tylko sygnał dużego cierpienia.
Як це може проявлятися
- Niewyjaśnione, powtarzające się urazy i niechęć do rozmowy o nich.
- Zakrywanie ciała ubraniem niezależnie od pogody.
- Wycofanie się i izolowanie od bliskich.
- Silne wahania emocji, poczucie pustki lub odrętwienia.
- Wypowiedzi o tym, że zasługuje się na ból albo karę.
Як ми допомагаємо
Pomoc zaczyna się od spokojnej, nieoceniającej rozmowy. Psycholog nie będzie zawstydzać ani żądać, żeby z dnia na dzień „przestać”. Razem szukacie zrozumienia, czemu samookaleczanie służy i co je wywołuje, a potem stopniowo budujecie inne sposoby radzenia sobie z napięciem i trudnymi emocjami. Dobre oparcie w badaniach ma między innymi terapia dialektyczno-behawioralna (DBT), która uczy regulacji emocji i przetrwania kryzysu bez ranienia siebie.
Gdy samookaleczanie dotyczy nastolatka, ważną rolę odgrywają rodzice. Konsultacje rodzicielskie pomagają reagować spokojnie i wspierająco, zamiast karać czy kontrolować. Jeśli samookaleczeniom towarzyszą myśli samobójcze albo nasilona depresja, psycholog może zaproponować pilną konsultację u lekarza psychiatry.
Коли шукати допомоги негайно
Jeśli doszło do urazu, który może wymagać opieki lekarskiej, albo pojawiają się myśli o odebraniu sobie życia, nie czekaj na wizytę. Zadzwoń pod numer alarmowy lub zgłoś się na SOR, a jeśli możesz, poproś bliską osobę, żeby była przy Tobie.
Терапевтичні напрями, які можуть допомогти
Спосіб роботи фахівець добирає відповідно до людини та її ситуації.
Діалектична поведінкова терапія
Терапія для людей, які дуже інтенсивно переживають емоції. Поєднує прийняття з навчанням навичок регуляції емоцій і подолання кризових ситуацій.
Когнітивно-поведінкова терапія
Структурована робота над тим, як думки, емоції та поведінка впливають одне на одного. Один із найкраще досліджених напрямів психотерапії.
Послуги
- Кризова інтервенціяНегайна психологічна підтримка в кризовій ситуації - втрата близької людини, травма, раптова емоційна криза.
- Психологічна консультаціяПерша зустріч з психологом, під час якої ми обговоримо Ваші потреби та сплануємо подальші кроки.
- Підтримка для підлітківПрофесійна психологічна підтримка для підлітків у Гданську - шкільні, емоційні, стосункові та розвиткові проблеми. Сесії 50 хв.
- Батьківські консультаціїЗустрічі для батьків, які шукають підтримку у вихованні, комунікації з дитиною та вирішенні батьківських труднощів.
Поширені запитання
Czy samookaleczanie to próba samobójcza?
Nie zawsze. Często jest sposobem na przetrwanie emocji, których w danej chwili nie da się znieść. Mimo to może współwystępować z myślami samobójczymi i prowadzić do poważnych urazów, dlatego zawsze warto porozmawiać o nim ze specjalistą.
Jak zareagować, gdy dowiaduję się, że moje dziecko się samookalecza?
Postaraj się zachować spokój i nie reagować krzykiem ani karą, bo to zwykle nasila wstyd i ukrywanie. Powiedz dziecku, że widzisz, jak bardzo jest mu trudno, i że chcesz pomóc. Zadbaj o opatrzenie urazów, a gdy wymagają pomocy medycznej, zgłoś się do lekarza. Umów konsultację ze specjalistą. Wsparcie przyda się też Tobie.
Пов'язані сфери
Цей опис має інформаційний характер і не замінює консультації з фахівцем.
