Дисоціативні розлади
Прогалини в пам'яті, відчуження від себе чи тілесні симптоми без медичної причини. Що таке дисоціативні розлади і як вони пов'язані з травмою.
Детальний опис нижче подано польською мовою.
Дисоціативні розлади: що варто знати
Dysocjacja to rozłączenie elementów, które zwykle działają razem: pamięci, poczucia siebie, odbioru otoczenia, emocji i kontroli nad ciałem. W łagodnej postaci zna ją prawie każdy, na przykład gdy zamyślasz się w drodze i nie pamiętasz fragmentu trasy. O zaburzeniach dysocjacyjnych mówi się, gdy takie rozłączenia są silne, powtarzają się i utrudniają życie.
Klasyfikacja ICD-11 zalicza do tej grupy między innymi amnezję dysocjacyjną, czyli luki w pamięci dotyczące ważnych, często bolesnych wydarzeń, zaburzenie depersonalizacyjno-derealizacyjne, dysocjacyjne zaburzenie tożsamości oraz objawy czynnościowe, takie jak napady przypominające padaczkę, niedowłady czy utrata głosu bez uszkodzenia układu nerwowego. Zaburzenia dysocjacyjne często wiążą się z traumą, zwłaszcza przewlekłą i przeżytą w dzieciństwie. Dysocjację można wtedy rozumieć jako sposób, w jaki psychika chroniła się przed tym, czego nie dało się udźwignąć.
Як це може проявлятися
- W pamięci masz luki obejmujące godziny, dni albo całe okresy życia.
- Zdarza się, że trafiasz w jakieś miejsce i nie pamiętasz drogi.
- Pod wpływem stresu pojawiają się drętwienie, osłabienie, utrata głosu albo napady przypominające drgawki, których badania neurologiczne nie tłumaczą.
- Emocje i ciało bywają „wyłączone”, zwłaszcza gdy coś przypomina trudne przeżycia.
- Inni opowiadają o Twoich zachowaniach, których nie pamiętasz.
- Masz poczucie, że w Tobie są różne części, które chcą i czują zupełnie co innego.
Як ми допомагаємо
Pomoc zaczyna się od spokojnej, dokładnej rozmowy, bo objawy dysocjacyjne łatwo pomylić z innymi trudnościami, a mówienie o nich często budzi wstyd. Konsultacja psychotraumatologiczna pozwala ocenić, czy i jak objawy wiążą się z trudnymi doświadczeniami, i zaproponować dalszą pracę. Terapia przebiega zwykle etapami: najpierw stabilizacja i poczucie bezpieczeństwa, a dopiero potem, jeśli to wskazane, praca ze wspomnieniami traumatycznymi.
Objawy czynnościowe, takie jak napady czy niedowłady, wymagają oceny neurologicznej, która wykluczy inne przyczyny i potwierdzi ich charakter. Lekarz psychiatra bywa potrzebny przy nasilonej depresji, myślach samobójczych lub samookaleczeniach, które często współwystępują z dysocjacją.
Коли шукати допомоги негайно
Nagła utrata czucia, wzroku lub mowy, niedowład albo napad drgawek, które pojawiają się po raz pierwszy, wymagają pilnej oceny medycznej, bo mogą mieć przyczynę neurologiczną. Przy myślach o odebraniu sobie życia również nie odkładaj szukania pomocy.
Перевірте себе
Безкоштовні скринінгові тести онлайн. Результат не є діагнозом, але може допомогти в розмові з фахівцем.
Терапевтичні напрями, які можуть допомогти
Спосіб роботи фахівець добирає відповідно до людини та її ситуації.
Психодинамічна терапія
Терапія, яка допомагає зрозуміти, як попередній досвід і неусвідомлені шаблони у стосунках впливають на те, що ви переживаєте сьогодні.
EMDR-терапія
Структурована терапія травми, рекомендована настановами з лікування ПТСР. Ви працюєте з важким спогадом під час білатеральної стимуляції, наприклад рухів очей.
Інтегративна терапія
Підхід, що поєднує перевірені елементи різних напрямів в один цілісний план роботи, підлаштований під ваші труднощі, потреби та цілі.
Послуги
- Психотравматологічна консультаціяПсихотравматологічна консультація в Гданську - спеціалізована зустріч для людей, які пережили травму. Діагностика, план терапії EMDR і підтримка.
- Індивідуальна психотерапіяІндивідуальна психотерапія в Гданську - регулярні терапевтичні зустрічі, спрямовані на глибшу роботу з емоціями та моделями мислення.
- Психологічна консультаціяПерша зустріч з психологом, під час якої ми обговоримо Ваші потреби та сплануємо подальші кроки.
Поширені запитання
Czy dysocjacyjne zaburzenie tożsamości naprawdę istnieje?
Tak, opisują je zarówno DSM-5, jak i ICD-11, choć w filmach bywa przedstawiane w przesadzony sposób. Zwykle nie wygląda jak spektakularne „zmiany osobowości”, tylko jak luki w pamięci, poczucie wewnętrznego rozbicia i przełączania się stanów. Rozpoznanie wymaga starannej diagnozy u specjalisty z doświadczeniem w pracy z traumą.
Czy objawy czynnościowe to udawanie?
Nie. Osoba z objawami czynnościowymi naprawdę nie może poruszyć ręką czy powstrzymać napadu, choć badania nie pokazują uszkodzenia układu nerwowego. Problem dotyczy sposobu działania mózgu, a nie jego budowy, i można go leczyć, między innymi psychoterapią i fizjoterapią.
Пов'язані сфери
Цей опис має інформаційний характер і не замінює консультації з фахівцем.
