Манія
Підвищена енергія, мала потреба у сні, швидкий потік думок і ризиковані рішення. Що таке манія і чому вона потребує термінової оцінки психіатра.
Детальний опис нижче подано польською мовою.
Манія: що варто знати
Mania to stan wyraźnie podwyższonego, euforycznego lub drażliwego nastroju połączonego ze wzmożoną energią i aktywnością. Utrzymuje się zwykle tydzień lub dłużej i zmienia sposób funkcjonowania: pojawiają się gonitwa myśli, bardzo mała potrzeba snu, poczucie wyjątkowych możliwości i decyzje, których skutki bywają poważne. Łagodniejszą i krótszą postać nazywa się hipomanią.
Mania najczęściej jest częścią zaburzenia dwubiegunowego, ale może być też wywołana przez substancje psychoaktywne, niektóre leki lub choroby somatyczne. Osoba w manii często nie widzi problemu, bo czuje się świetnie, dlatego zmianę zauważają najpierw bliscy. Mania wymaga pilnej oceny lekarza psychiatry, który decyduje o leczeniu.
Як це може проявлятися
- Bardzo mała potrzeba snu przy jednoczesnym przypływie energii.
- Przyspieszona mowa, przeskakiwanie z tematu na temat, gonitwa myśli.
- Nierealne plany i przekonanie o własnych niezwykłych możliwościach.
- Ryzykowne zachowania: duże wydatki, zaciąganie długów, ryzykowne kontakty seksualne, niebezpieczna jazda.
- Drażliwość i wybuchy złości, gdy ktoś próbuje hamować plany.
- Zmiana widoczna dla otoczenia, choć sama osoba nie dostrzega problemu.
Як ми допомагаємо
W ostrej fazie manii podstawą jest leczenie psychiatryczne, czasem w szpitalu. Psychoterapia nie zastąpi leczenia, ale po ustabilizowaniu nastroju może pomóc zrozumieć, co się wydarzyło, uporać się ze skutkami epizodu, na przykład w relacjach czy finansach, i nauczyć się rozpoznawać wczesne sygnały ostrzegawcze.
Psychoedukacja i praca z rodziną pomagają bliskim rozumieć chorobę i wiedzieć, jak reagować, gdy nastrój zaczyna się zmieniać. Ważnym elementem jest też dbanie o regularny sen, bo jego niedobór może sprzyjać nawrotom.
Коли шукати допомоги негайно
Gdy ktoś od kilku dni prawie nie śpi, podejmuje ryzykowne decyzje, traci kontakt z rzeczywistością albo zachowuje się w sposób zagrażający sobie lub innym, potrzebna jest pilna ocena lekarza psychiatry lub izby przyjęć szpitala. Przy bezpośrednim zagrożeniu dzwoń pod numer alarmowy.
Терапевтичні напрями, які можуть допомогти
Спосіб роботи фахівець добирає відповідно до людини та її ситуації.
Когнітивно-поведінкова терапія
Структурована робота над тим, як думки, емоції та поведінка впливають одне на одного. Один із найкраще досліджених напрямів психотерапії.
Системна терапія
Підхід, який розглядає труднощі в контексті стосунків у родині чи парі та шукає змін у тому, як близькі люди впливають одне на одного.
Послуги
- Психологічна консультаціяПерша зустріч з психологом, під час якої ми обговоримо Ваші потреби та сплануємо подальші кроки.
- ПсихоедукаціяПсихологічна освіта для людей, які хочуть краще розуміти свої емоції, поведінку та психологічні механізми.
- Сімейна терапіяСімейна терапія в Гданську - спільна робота над комунікацією, ролями та стосунками в родині. Сесії за участю членів родини, 80 хв.
Поширені запитання
Czym mania różni się od dobrego nastroju?
Dobry nastrój ma zwykle swój powód i nie odbiera zdolności oceny sytuacji. Mania trwa dni lub tygodnie, zmienia sen, mowę i zachowanie, a jej skutki, na przykład długi czy zerwane relacje, bywają poważne. Charakterystyczne jest też to, że otoczenie widzi zmianę wyraźniej niż sama osoba.
Jak rozmawiać z bliską osobą w manii?
Mów spokojnie i krótko, bez wdawania się w spory o jej plany. Skup się na tym, co konkretne, na przykład na braku snu, i zachęcaj do pilnej konsultacji z lekarzem. Jeśli zachowanie zagraża tej osobie lub innym, dzwoń pod numer alarmowy.
Пов'язані сфери
Цей опис має інформаційний характер і не замінює консультації з фахівцем.
