Шопоголізм

Zakupoholizm, nazywany też kompulsywnym kupowaniem, to sytuacja, w której zakupy przestają służyć zaspokajaniu potrzeb, a stają się sposobem na poprawę nastroju, rozładowanie napięcia albo wypełnienie pustki. Ulga przychodzi w chwili kupowania lub tuż przed nią, a potem szybko pojawiają się wstyd, żal i obawa o pieniądze.

Sklepy internetowe, płatności jednym kliknięciem i zakupy na raty ułatwiają ten schemat, bo między impulsem a zakupem prawie nie ma przerwy. Zakupoholizm nie jest osobnym rozpoznaniem w obowiązujących klasyfikacjach, ale wielu badaczy opisuje go jako problem z kontrolą impulsów, często współwystępujący z obniżonym nastrojem i lękiem.

Na konsultacji psycholog pomaga przyjrzeć się temu, co dzieje się przed zakupem: jakie emocje, myśli i sytuacje uruchamiają impuls. W terapii poznawczo-behawioralnej uczysz się zauważać ten moment, wydłużać czas między impulsem a decyzją i szukać innych sposobów radzenia sobie z napięciem. Ważna jest także praca nad poczuciem własnej wartości, które bywa związane z tym, co się posiada lub jak się wygląda.

Gdy pojawiły się poważne długi, pomocna może być równoległa konsultacja z doradcą finansowym lub prawnikiem. Jeśli zakupy idą w parze z długotrwale obniżonym nastrojem, okresami wyjątkowo dużej energii lub myślami rezygnacyjnymi, skonsultuj się także z lekarzem psychiatrą.