Прокрастинація
Відкладання важливих справ попри почуття провини рідко пов'язане з лінню. Звідки береться прокрастинація і як з нею можна впоратися.
Детальний опис нижче подано польською мовою.
Прокрастинація: що варто знати
Prokrastynacja to dobrowolne odkładanie zadania, które zamierzasz wykonać, mimo świadomości, że zwłoka Ci zaszkodzi. Badacze, między innymi Fuschia Sirois i Timothy Pychyl, opisują ją przede wszystkim jako sposób regulowania emocji: odłożenie zadania przynosi chwilową ulgę od nudy, lęku przed porażką czy poczucia przytłoczenia, ale później napięcie i poczucie winy rosną.
Prokrastynacja często łączy się z perfekcjonizmem, niską samooceną, lękiem przed oceną albo z trudnościami z uwagą i organizacją, typowymi na przykład dla ADHD. Może też pojawiać się przy depresji, gdy brakuje energii i motywacji. Dlatego zamiast kolejnych postanowień spróbuj zrozumieć, co konkretnie sprawia, że dane zadanie jest dla Ciebie tak trudne do rozpoczęcia.
Як це може проявлятися
- Zaczynasz pracę dopiero pod presją terminu, choć obiecujesz sobie, że następnym razem będzie inaczej.
- Zamiast ważnego zadania robisz dziesięć innych, często mniej istotnych.
- Odkładasz zwłaszcza to, co wiąże się z oceną, na przykład raport, pracę dyplomową albo trudny telefon.
- Czas odkładania nie przynosi odpoczynku, bo towarzyszy mu poczucie winy.
- Przez zaległości cierpią Twoje finanse, studia, praca lub relacje.
- Wiesz, co zrobić, ale nie umiesz się do tego zabrać.
Як ми допомагаємо
Na konsultacji psycholog pomoże Ci ustalić, co stoi za odkładaniem w Twoim przypadku: lęk przed porażką, perfekcjonizm, przeciążenie, brak jasnego celu czy trudności z uwagą. W pracy z prokrastynacją często korzysta się z narzędzi terapii poznawczo-behawioralnej, takich jak dzielenie zadań na mniejsze kroki, praca z myślami o porażce i uczenie się tolerowania dyskomfortu na starcie.
Jeśli odkładanie towarzyszy Ci od dzieciństwa i idzie w parze z roztargnieniem, impulsywnością czy kłopotami z organizacją w wielu obszarach życia, warto rozważyć diagnozę ADHD. Osoby z rozpoznanym ADHD mogą skorzystać także z coachingu ADHD, nastawionego na praktyczne strategie organizacji czasu i radzenia sobie z odkładaniem zadań. Gdy prokrastynacja pojawia się razem z utratą energii i radości, sprawdź, czy nie chodzi o depresję.
Перевірте себе
Безкоштовні скринінгові тести онлайн. Результат не є діагнозом, але може допомогти в розмові з фахівцем.
ASRS-v1.1
Szybki, 6-pytaniowy test przesiewowy ADHD opracowany przez Światową Organizację Zdrowia.
близько 3 хв
GSE
Zbadaj swoje poczucie własnej skuteczności - przekonanie o zdolności radzenia sobie z wyzwaniami.
близько 3 хв
PHQ-9
Sprawdź nasilenie objawów depresji za pomocą najczęściej stosowanego narzędzia przesiewowego na świecie.
близько 3 хв
Терапевтичні напрями, які можуть допомогти
Спосіб роботи фахівець добирає відповідно до людини та її ситуації.
Когнітивно-поведінкова терапія
Структурована робота над тим, як думки, емоції та поведінка впливають одне на одного. Один із найкраще досліджених напрямів психотерапії.
Терапія прийняття та відповідальності
Напрям третьої хвилі КПТ. Замість того щоб боротися з важкими думками й почуттями, ви вчитеся давати їм місце і діяти відповідно до того, що для вас важливо.
Схема-терапія
Метод роботи з глибоко вкоріненими шаблонами з дитинства, які повертаються у стосунках, емоціях і в тому, як ви думаєте про себе.
Послуги
- Психологічна консультаціяПерша зустріч з психологом, під час якої ми обговоримо Ваші потреби та сплануємо подальші кроки.
- Когнітивно-поведінкова психотерапія (КПТ)Когнітивно-поведінкова психотерапія (КПТ) у Гданську - ефективний метод роботи з думками, емоціями та поведінкою. Сесії 50 хв.
- Діагностика РДУГІнтерв’ю DIVA-5 для дорослих: 80–90 хвилин, від 400 PLN. Це один етап діагностики, а не ціна всього процесу. Подальші зустрічі та їхню вартість ви узгодите з фахівцем.
- Коучинг СДУГКоучинг СДУГ у Гданську - практичні стратегії організації, управління часом і повсякденного функціонування для людей із СДУГ. Сесії 50 хв.
Поширені запитання
Czy prokrastynacja to lenistwo?
Nie. Osoba prokrastynująca zwykle chce wykonać zadanie, martwi się nim i obwinia za zwłokę, a odkładanie jest sposobem na chwilowe uniknięcie nieprzyjemnych emocji. Zawstydzanie siebie rzadko pomaga. W jednym z badań studenci, którzy wybaczyli sobie odkładanie nauki przed pierwszym egzaminem, mniej prokrastynowali przed kolejnym.
Czy prokrastynacja może być objawem ADHD?
Może, choć nie musi. Przy ADHD trudność z rozpoczynaniem zadań wynika często z problemów z uwagą, planowaniem i motywacją, a nie z lęku przed oceną. Wynik testu przesiewowego ASRS nie jest diagnozą, ale może podpowiedzieć, czy warto ją rozważyć.
Пов'язані сфери
Цей опис має інформаційний характер і не замінює консультації з фахівцем.
