Ira y agresividad

Złość jest naturalną emocją. Informuje, że ktoś przekroczył nasze granice albo że dzieje się coś niesprawiedliwego, i daje energię do działania. Problem pojawia się wtedy, gdy złość jest bardzo częsta, nieproporcjonalnie silna lub wymyka się spod kontroli i przechodzi w agresję: krzyk, obrażanie, niszczenie rzeczy czy przemoc wobec innych.

Za wybuchami złości często stoją inne trudności: przewlekły stres i przemęczenie, nierozwiązane konflikty, trudne doświadczenia z przeszłości, depresja, ADHD albo nadużywanie alkoholu. Wiele osób po wybuchu czuje wstyd i obiecuje sobie, że to się nie powtórzy, ale bez zrozumienia mechanizmu trudno zmienić schemat. Panowania nad złością można się nauczyć.

Praca zaczyna się od sytuacji, w których złość wymyka się spod kontroli: co je poprzedza, co wtedy myślisz i czujesz w ciele, jakie są skutki. Programy pracy ze złością oparte na terapii poznawczo-behawioralnej mają dobre oparcie w badaniach. Uczysz się w nich rozpoznawać wczesne sygnały narastania złości, robić przerwę, zanim dojdzie do wybuchu, i wyrażać sprzeciw w sposób, który nikogo nie krzywdzi.

Jeśli za złością stoją inne trudności, na przykład depresja, ADHD, trauma czy alkohol, terapia obejmuje także je. Gdy złość przechodzi w przemoc wobec bliskich, najważniejsze jest ich bezpieczeństwo. W Polsce działają też programy korekcyjno-edukacyjne dla osób stosujących przemoc domową, które mogą uzupełniać psychoterapię.