Abulia

Abulia to wyraźne osłabienie woli i zdolności do podejmowania działań. Osoba z abulią ma ogromną trudność, żeby zacząć nawet proste i ważne dla niej czynności, takie jak wstanie z łóżka, przygotowanie posiłku czy odpisanie na wiadomość, a często też mówi i rusza się mniej niż zwykle. Z zewnątrz bywa to mylone z lenistwem, a w rzeczywistości jest objawem, za którym stoi konkretna przyczyna.

Abulia może towarzyszyć ciężkiej depresji i schizofrenii, a także chorobom i uszkodzeniom mózgu, na przykład po udarze, urazie głowy czy w chorobach neurodegeneracyjnych. Jest blisko spokrewniona z apatią, czyli ogólnym spadkiem motywacji, i często współwystępuje z anhedonią, czyli utratą zdolności odczuwania przyjemności. Ponieważ przyczyny są tak różne, ważna jest ocena lekarska, a nie tylko praca nad motywacją.

Pierwszym krokiem jest ustalenie przyczyny. Psycholog pomoże opisać, od kiedy i jak przejawia się brak inicjatywy, i w razie potrzeby pokieruje do lekarza psychiatry lub neurologa, który oceni, czy objawy wiążą się z depresją, innym zaburzeniem psychicznym albo chorobą somatyczną. Czasem pomocne jest też badanie neuropsychologiczne.

Gdy abulia towarzyszy depresji, pomocna bywa psychoterapia, zwłaszcza aktywacja behawioralna, w której zaczyna się od bardzo małych, konkretnych kroków i stopniowo odbudowuje rytm dnia. Ważne jest też wsparcie bliskich: zamiast ponaglania i krytyki lepiej sprawdza się wspólne rozbijanie zadań na drobne części.