Trastorno obsesivo-compulsivo (TOC)

Zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne (OCD), dawniej nazywane nerwicą natręctw, składa się z dwóch elementów. Obsesje to natrętne, niechciane myśli, obrazy lub impulsy, które budzą silny lęk, wstręt albo poczucie, że coś jest „nie tak”. Kompulsje to powtarzane czynności lub rytuały w myślach, które mają ten dyskomfort zmniejszyć albo zapobiec czemuś złemu.

Natrętne myśli zdarzają się większości ludzi. W OCD przyciągają jednak ogromną uwagę, są odbierane jako groźne i wymuszają rytuały, które zajmują dużo czasu i ograniczają życie. Wiele osób z OCD wie, że ich obawy są przesadzone, a mimo to bardzo trudno im przestać. To nie kwestia charakteru ani pedanterii, tylko zaburzenie, które się leczy.

Podstawową formą psychoterapii OCD jest terapia poznawczo-behawioralna z ekspozycją i powstrzymywaniem reakcji (ERP). Polega na stopniowym kontakcie z tym, co wywołuje obsesje, bez wykonywania rytuału. Dzięki temu można się przekonać, że lęk słabnie sam, a obawy się nie spełniają. Ekspozycje planuje się wspólnie i zaczyna od kroków, które są dla Ciebie wykonalne.

Na pierwszej konsultacji psycholog pomoże opisać obsesje i kompulsje, a w razie potrzeby zaproponuje diagnozę. Przy nasilonym OCD psychoterapię często łączy się z leczeniem farmakologicznym, o którym decyduje lekarz psychiatra. Pomocne bywa też włączenie bliskich, bo mogą nieświadomie podtrzymywać rytuały, na przykład udzielając ciągłych zapewnień.